Yennefer z Vengerbergu

także: Yennefer

Kim jest Yennefer

Yennefer z Vengerbergu to potężna czarodziejka z Aedirn, wielka i burzliwa miłość Geralta z Rivii oraz przybrana matka Ciri. Obok nich dwojga jest najważniejszą postacią cyklu Andrzeja Sapkowskiego. Pojawia się w obu zbiorach opowiadań, w całej pięciotomowej sadze i w „Sezonie burz”, a w grach CD Projekt RED jest jedną z głównych bohaterek „Wiedźmina 3”. Urodziła się jako Janka, w noc święta Belleteyn, w Vengerbergu. W czasach sagi ma około dziewięćdziesięciu lat, choć dzięki magii wygląda na młodą kobietę.

Najbliżsi mówią do niej Yen. Jej znakiem rozpoznawczym są kruczoczarne loki, fiołkowe oczy, stroje wyłącznie w czerni i bieli oraz perfumy pachnące bzem i agrestem. Geralt rozpoznaje ten zapach wszędzie, a w sadze to jeden z najczęściej powracających motywów.

Młodość i przemiana

Yennefer jest ćwierćelfką: jej matka była półelfką. W dzieciństwie była garbata, a ojciec, który się nad nią znęcał, w końcu porzucił rodzinę, obwiniając o „potwora” elfią krew żony. Dziewczynkę oddano do szkoły czarodziejek w Aretuzie, gdzie uczyła ją rektorka Tissaia de Vries. Tam Janka próbowała odebrać sobie życie, podcinając żyły. Tissaia ją uratowała.

Po nauce wygląd Yennefer poprawiono magią, jak robi się to z większością czarodziejek. Wiedźmiński wzrok Geralta dostrzega jednak ślady dawnej wady: jedno ramię nieco wyżej od drugiego, zbyt wąskie usta, trochę za długi nos. Yennefer, jak niemal wszystkie czarodziejki, jest bezpłodna i przez dziesiątki lat szuka sposobu, żeby odzyskać możliwość posiadania dziecka. To pragnienie macierzyństwa napędza wiele jej decyzji.

Ostatnie życzenie

Geralt i Yennefer poznają się w opowiadaniu „Ostatnie życzenie”. Jaskier wyławia z rzeki zapieczętowany dzban, uwalnia dżinna i zostaje przez niego ciężko poraniony. Jedyną osobą w okolicy miasta Rinde, która może go uleczyć, jest Yennefer. Czarodziejka pomaga, ale ma własny cel: chce schwytać dżinna i zmusić go do służby. Po drodze rzuca na Geralta urok i każe mu wymierzyć zemstę mieszczanom, którzy ją obrazili.

Okazuje się, że panem dżinna nie jest Jaskier, tylko Geralt. Gdy moc dżinna ma zniszczyć Yennefer, wiedźmin wypowiada swoje ostatnie życzenie. Jego treści Sapkowski nie zdradza, ale jego skutek jest jasny: od tej chwili losy obojga są ze sobą związane. Przez całą sagę oboje zastanawiają się, czy ich uczucie jest prawdziwe, czy tylko wymuszone magią.

Burzliwy związek

Ich miłość to ciąg rozstań i powrotów. W „Granicy możliwości” Yennefer dołącza do wyprawy na smoka, licząc na lekarstwo na bezpłodność, i wymienia z Geraltem gorzkie słowa. W „Okruchu lodu” jedzie z nim do miasta, w którym mieszka czarodziej Istredd, jej dawny kochanek. Kończy się to trójkątem i kolejnym odejściem. W „Sezonie burz” Yennefer potajemnie odkupuje dla Geralta skradzione miecze.

W 1263 roku walczy po stronie Północy w bitwie pod Sodden. Nilfgaardzka czarodziejka Fringilla Vigo oślepia ją tam zaklęciem. Yennefer odzyskuje wzrok i wchodzi do Rady Czarodziejów.

Matka dla Ciri

W „Krwi elfów” Yennefer ratuje Jaskra przed Rience’em i zostawia mu na twarzy oparzenie. Potem Geralt powierza jej Ciri, u której wiedźmini w Kaer Morhen odkryli potężne, nieokiełznane zdolności magiczne. Yennefer szkoli dziewczynę w świątyni Melitele w Ellander. Z trudnej relacji mistrzyni i buntowniczej uczennicy rodzi się więź matki i córki. To w dużej mierze dzięki Ciri związek Yennefer z Geraltem staje się rodziną.

Thanedd, Montecalvo i Stygga

Latem 1267 roku Yennefer zabiera Ciri na zjazd czarodziejów na wyspie Thanedd. Przewrót w nocy z 1 na 2 lipca rozbija środowisko magów, a Yennefer, choć w rzeczywistości pozostaje neutralna, zostaje uznana za zdrajczynię. Ratuje ją elfia czarodziejka Francesca Findabair, która zamyka ją w posążku i wywozi z wyspy.

Później Yennefer odmawia wstąpienia do Loży Czarodziejek, bo ta chce wykorzystać Ciri do własnych celów, i ucieka z zamku Montecalvo. Pomoc znajduje na Skellige u Cracha an Craite. Stamtąd na własną rękę rusza na poszukiwanie kryjówki Vilgefortza, ale trafia w jego ręce. Czarodziej torturuje ją, żeby wyciągnąć z niej, gdzie jest Ciri. Yennefer wytrzymuje, myśląc przez cały czas o Geralcie.

W „Pani Jeziora” drużyna Geralta szturmuje zamek Stygga. Geralt i Yennefer walczą razem z Vilgefortzem, a wampir Regis ratuje ją w ostatniej chwili. Po zwycięstwie wszyscy troje, Geralt, Yennefer i Ciri, na krótko są rodziną, która podróżuje razem.

Zakończenie sagi

W ostatnim rozdziale „Pani Jeziora” Geralt zostaje ciężko ranny podczas pogromu nieludzi w Rivii. Yennefer próbuje go ratować zaklęciami leczniczymi do utraty sił. Ciri zabiera ich oboje w miejsce, które przypomina baśniową wyspę jabłoni. Sapkowski zostawia ich dalszy los otwarty, a czytelnicy od lat spierają się, czy to śmierć, czy nowe życie.

W grach

W pierwszych dwóch grach Yennefer pojawia się tylko we wspomnieniach i snach Geralta, który szuka jej, nie pamiętając przeszłości. W „Wiedźminie 3: Dzikim Gonie” wraca jako jedna z głównych postaci: razem z Geraltem szuka Ciri ściganej przez Dziki Gon. Gracz może wybrać, czy Geralt zwiąże się z nią, czy z Triss Merigold. Jeśli wybierze Yennefer, w dodatku „Krew i Wino” czarodziejka może dołączyć do Geralta w jego winnicy Corvo Bianco. W polskiej wersji głosu użycza jej Beata Jewiarz.

W filmie i serialu

W polskim filmie i serialu „Wiedźmin” (2001-2002) Yennefer zagrała Grażyna Wolszczak. W serialu Netflixa rolę objęła Anya Chalotra. Pierwszy sezon (2019) pokazuje jej młodość, garb i szkołę w Aretuzie znacznie dokładniej niż książki, które zdradzają te szczegóły tylko we wspomnieniach.

Najczęstsze pytania

Jak ma na imię Yennefer naprawdę? Urodziła się jako Janka. Imię Yennefer przyjęła jako czarodziejka.

Kim Yennefer była dla Ciri? Przybraną matką. Uczyła ją magii i kochała jak własną córkę.

Jakie było ostatnie życzenie Geralta? Sapkowski nie zdradza jego treści. Wiadomo tylko, że wypowiedziane do dżinna życzenie ocaliło Yennefer i związało losy jej i Geralta.

Ile lat ma Yennefer? W czasach sagi około dziewięćdziesięciu, choć dzięki magii wygląda na młodą kobietę.

Czy Yennefer mogła mieć dzieci? Nie. Jak większość czarodziejek była bezpłodna i przez lata szukała na to lekarstwa.

Kto gra Yennefer w serialu Netflixa? Anya Chalotra. W polskim serialu z 2002 roku rolę zagrała Grażyna Wolszczak.