Magia i Chaos

także: Moc, Chaos

Czym jest magia

Magia w świecie wiedźmina to umiejętność czerpania i kształtowania Mocy - energii, którą czarodzieje wiążą z Chaosem. Moc jest wszędzie: w ziemi, wodzie, powietrzu i ogniu, a kto ma wrodzony talent, może po nią sięgnąć. Najpełniej o jej naturze mówi „Krew elfów”, w której Yennefer uczy Ciri podstaw sztuki w świątyni Melitele w Ellander. Tłumaczy tam, że magię opisuje się na trzy sposoby: jako Chaos, jako Sztukę i jako Naukę. Jest przekleństwem, darem i postępem naraz, a o tym, czym stanie się w danej chwili, decyduje ten, kto się nią posługuje, i cel, w jakim to robi.

Magia jako Chaos

Według jednych magia jest po prostu wcieleniem Chaosu - kluczem do zakazanych drzwi, za którymi czeka zagłada, i skoro chętnych do ich otwierania nie brakuje, ktoś w końcu popełni błąd. Yennefer przyznaje, że w tym poglądzie tkwi prawda. W „Krwi elfów” mówi Ciri, że Chaos wyciąga ku niej ręce i sam nie wie, czy dziewczyna będzie jego narzędziem, czy przeszkodą. To Chaos zsyła jej koszmary o przyszłości, bo chce, by strach zaczął nią kierować.

Chaos ma też drugie znaczenie - jako przeciwieństwo Ładu. W opowiadaniu „Granica możliwości” z tomu „Miecz przeznaczenia” Borch Trzy Kawki wypytuje Geralta, czy jako wiedźmin nie staje po stronie Ładu przeciw siłom Chaosu. Geralt drwi z tych wielkich słów, a Borch proponuje prostą miarę: Chaos to ten, kto zagraża i atakuje, Ład to ten, kto potrzebuje obrony.

Żywioły i źródła Mocy

Czarodzieje czerpią Moc z czterech żywiołów. Najłatwiej i najbezpieczniej sięga się po wodę - Yennefer uczy Ciri wyczuwać podziemne żyły wodne i czerpać z nich energię. Takie czerpanie męczy, a ciało adepta musi się do niego przyzwyczaić. Najgroźniejszym źródłem jest ogień: daje ogromną siłę, ale łatwo wymyka się spod kontroli. Glosariusz pierwszego „Wiedźmina” dopowiada, że magowie ognia płacą za swoją potęgę poparzeniami, a czasem życiem.

Do świata ludzi magia na dobre weszła po Koniunkcji Sfer. Pierwszych ludzkich adeptów uczyły elfy: czarodziej Geoffrey Monck zaprowadził utalentowane dzieci do elfich mistrzów w Loc Muinne, co wspomina w „Czasie pogardy” najstarszy z magów, Gerhart z Aelle.

Źródła

Źródłem nazywa się człowieka urodzonego z silnym, nieoszlifowanym talentem magicznym. Nieuczone Źródło jest groźne dla siebie i innych: Moc wybucha w nim nieoczekiwanie, w chwilach silnych emocji, a bywa, że objawia się transami i proroctwami. Tak dzieje się z księżniczką Pavettą w opowiadaniu „Kwestia ceny” i z jej córką Ciri, która w transie wygłasza przepowiednie, a potem niczego nie pamięta. Dlatego Bractwo Czarodziejów przez wieki wyszukiwało takie dzieci i kształciło je w szkołach - Aretuzie i Ban Ard.

Cena i granice

Czarodzieje żyją znacznie dłużej niż zwykli ludzie i długo zachowują młody wygląd. Czarodziejki poprawiają magią urodę, ale niemal wszystkie są bezpłodne - Yennefer bardzo to przeżywa, a jej nadzieja na wyleczenie jest jednym z wątków „Granicy możliwości”.

Magię można też zablokować. Dwimeryt, rzadki metal, odcina czarodzieja od Mocy - na Thanedd w „Czasie pogardy” zdrajców zakuwa się w dwimerytowe kajdany. Bractwo Czarodziejów zakazywało najgroźniejszych dziedzin, takich jak goecja, czyli przywoływanie demonów, i nekromancja. Kto je uprawiał, stawał się renegatem.

Magia wiedźminów

Wiedźmini również korzystają z Mocy, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Ich Znaki to proste zaklęcia wymagające jedynie skupienia i gestu dłoni, przydatne w walce, bo rzuca się je błyskawicznie. Czarodzieje patrzą na nie z wyższością. Z Mocy korzystają też między innymi druidzi i elfi mędrcy.

W grach

Gry CD Projekt RED zamieniają Znaki w jeden z filarów walki. W pierwszym „Wiedźminie” glosariusz opisuje magię jako sztukę naginania mocy Chaosu do własnej woli, a zaklęcia nazwane od twórców - jak Piorun Alzura - są częścią świata. W „Wiedźminie 2” i „Wiedźminie 3” coraz większą rolę gra nieufność wobec magów: po zamachach na królów czarodziejów ściga się i pali na stosach, a w Novigradzie na rozkaz Radowida działają łowcy czarownic. Te wątki są rozwinięciem gier, nie treścią sagi.

Najczęstsze pytania

Czym jest Chaos w „Wiedźminie”? To pierwotna siła, z której czarodzieje czerpią Moc. W innym znaczeniu to przeciwieństwo Ładu - wszystko, co zagraża porządkowi świata.

Skąd czarodzieje biorą Moc? Z czterech żywiołów: wody, ziemi, powietrza i ognia. Najbezpieczniejsza jest woda, najbardziej niebezpieczny ogień.

Kim jest Źródło? Osobą urodzoną z silnym talentem magicznym, który bez nauki wymyka się spod kontroli. Źródłem jest między innymi Ciri.

Czy wiedźmini używają magii? Tak, ale tylko prostych Znaków. Prawdziwą magię uprawiają czarodzieje, którzy przechodzą wieloletnią naukę.