Filakterium

Czym jest filakterium

Filakterium to magiczny artefakt z gry „Wiedźmin 3: Dziki Gon”, przedmiot fabularny związany z wątkiem Umy. W książkach Andrzeja Sapkowskiego nie występuje. Służy jako naczynie na zaklęcie: moc zamknięta w środku czeka, aż ktoś ją uwolni, a po uwolnieniu artefakt się rozładowuje i do ponownego użycia trzeba go naładować. Pochodzenie przedmiotu nie jest w grze wyjaśnione. Skoro posłużył się nim Eredin, uważa się, że jest dziełem elfów, ale gra tego nie przesądza.

W grze filakterium nie jest ozdobą, tylko narzędziem: bez niego nie dałoby się ani rzucić klątwy na Avallac’ha, ani jej z niego zdjąć.

Skąd się wzięła nazwa

W rzeczywistości słowo pochodzi od greckiego „phylaktērion”, które pierwotnie oznaczało strażnicę albo zabezpieczenie, a później amulet. Do języków europejskich trafiło przez Ewangelię Mateusza (23,5), gdzie „filakterie” to tefilin - skórzane pudełeczka z wersetami Tory, które pobożni Żydzi przywiązują rzemieniami do ramienia i czoła. W średniowieczu tą samą nazwą określano relikwiarze, a w sztuce także banderolę z wypisanymi słowami postaci. W fantasy filakterium kojarzy się przede wszystkim z liszem (ang. lich), nieumarłym czarnoksiężnikiem spopularyzowanym przez „Dungeons & Dragons”: to naczynie, w którym lisz zamyka swoją duszę, więc dopóki filakterium jest całe, nie można go ostatecznie zabić. CD Projekt RED zachował tę ideę pojemnika na moc, ale w „Wiedźminie 3” filakterium przechowuje zaklęcie, nie duszę.

Klątwa na Avallac’ha

Kiedy Dziki Gon dopada Ciri i Avallac’ha, Eredin uwalnia z filakterium potężną klątwę wymierzoną w Wiedzącego. Zaklęcie nie działa od razu, a przemiana postępuje stopniowo. W efekcie elf zamienia się w pokracznego stwora, znanego potem jako Uma, najbrzydszy człowiek na świecie. Artefakt po użyciu jest wyczerpany i uszkodzony.

Droga przez Novigrad

Ciri zabiera zepsute filakterium ze sobą, bo liczy, że uda się je naprawić i odwrócić klątwę. W Novigradzie prosi o pomoc Jaskra. Poeta nie zna się na magii, więc prowadzi ją do Skurwiela Juniora, szefa półświatka. Ten zgadza się zająć naprawą, ale w zamian żąda udziału w kradzieży skarbca Sigiego Reuvena. Filakterium zostaje u Juniora, a naprawę zleca on czarodziejowi Baltonowi Dubisowi. Notatki Dubisa, które Geralt może znaleźć w posiadłości Juniora w Oxenfurcie, pokazują, że mag przez dwa tygodnie nie poradził sobie z przedmiotem, choć pracował w zawodzie od trzydziestu lat. Przestrzega w nich kolegów po fachu, żeby nigdy nie brali takiego zlecenia, i jako ostatnią deskę ratunku planuje roztwór z kasztanów, w który sam nie wierzy.

Jaskier zapamiętał też formułę w Starszej Mowie, którą Ciri chciała zdjąć klątwę, i powtarza ją Geraltowi w zadaniu „Poeta w opałach”. Od jej pierwszych słów wziął nazwę późniejszy etap wątku, „Va faill, elaine”.

Geralt odzyskuje filakterium w zadaniu „Dorwać Juniora”: po przesłuchaniu Skurwiela zabiera artefakt z jego pokoju w oksenfurckiej posiadłości. Później, po audiencji u Emhyra w Wyzimie, przekazuje je Yennefer.

Naładowanie i zdjęcie klątwy

W Kaer Morhen Yennefer wyjaśnia, że artefakt trzeba naładować, zanim będzie mógł znowu przyjąć zaklęcie. Zadanie zleca Lambertowi, który się z nim nie spieszy, więc w zadaniu „Ostatnia Próba” Geralt i Lambert wyruszają razem do Kręgu Żywiołów w górach nad warownią. Lawina zasypała przełęcz, więc idą tą samą drogą co niegdyś adepci podczas Próby Medalionu: łodzią przez jezioro i dalej jaskiniami. Po drodze trafiają na harpie, na trolle, które przepuszczają wiedźminów w zamian za oddanie mieczy na przechowanie, i na śpiącego cyklopa Starego Grota. W kręgu Geralt zapala Igni pochodnie wokół kamiennego ołtarza i kładzie na nim filakterium, a gdy artefakt nasyca się mocą, Lambert opowiada o swojej przeszłości.

Gotowy artefakt wykorzystuje Yennefer w zadaniu „Va faill, elaine”. Uma przechodzi pierwszy etap Próby Traw, a czarodziejka ściąga z niego klątwę z powrotem do filakterium. Na stole zostaje wyczerpany, ale żywy Avallac’h, który może wreszcie powiedzieć, gdzie ukrył Ciri.

Najczęstsze pytania

Do czego służy filakterium w Wiedźminie 3? To naczynie na zaklęcie. Eredin rzucił z niego klątwę na Avallac’ha, a Yennefer użyła go, żeby tę klątwę z Umy zdjąć.

Gdzie znaleźć filakterium w Wiedźminie 3? Geralt dostaje je automatycznie pod koniec zadania „Dorwać Juniora” w Oxenfurcie.

Jak naładować filakterium? W zadaniu „Ostatnia Próba” Geralt i Lambert zanoszą je do Kręgu Żywiołów niedaleko Kaer Morhen, zapalają pochodnie znakiem Igni i kładą artefakt na ołtarzu.

Czy filakterium jest w książkach Sapkowskiego? Nie. To przedmiot wymyślony na potrzeby „Wiedźmina 3”. Samo słowo jest dużo starsze - oznacza amulet, a w Biblii żydowskie tefilin.