Przeznaczenie

Czym jest przeznaczenie w sadze

Przeznaczenie to jeden z głównych motywów prozy Andrzeja Sapkowskiego: przekonanie, że pewnych ludzi łączy los silniejszy od ich woli. W świecie Wiedźmina nie jest to wyłącznie abstrakcja. Ma swoje obyczajowe narzędzie - Prawo Niespodzianki - i swój najważniejszy przykład: związek Geralta z Ciri. Motyw przewija się przez cały zbiór „Miecz przeznaczenia”, którego tytuł wprost go nazywa, a potem przez wszystkie tomy sagi.

Sapkowski nie daje jednak prostej odpowiedzi. Przeznaczenie w jego książkach otwiera drogę, ale nie załatwia niczego za bohaterów. Najkrócej ujmuje to formuła „coś więcej”, która dała tytuł ostatniemu opowiadaniu zbioru.

Prawo Niespodzianki - jak los wiąże ludzi

Wiedźmin, który uratował komuś życie, może zażądać zapłaty w starodawnej formie: tego, czego ocalony nie spodziewa się zastać po powrocie do domu. Zwykle okazuje się, że chodzi o dziecko urodzone lub poczęte pod nieobecność ojca. Takie dziecko-niespodzianka ma być - jak wierzą ludzie - przeznaczone temu, kto upomniał się o dług.

W opowiadaniu „Kwestia ceny” Geralt pomaga Duny’emu, zaklętemu narzeczonemu księżniczki Pavetty, i w zamian powołuje się na to prawo. Szybko wychodzi na jaw, że Pavetta jest w ciąży. Dzieckiem tym jest Ciri, wnuczka królowej Calanthe. Geralt przez lata próbuje o długu zapomnieć, ale los raz po raz stawia dziewczynkę na jego drodze.

Brokilon: „Miecz przeznaczenia”

W tytułowym opowiadaniu zbioru Geralt trafia do Brokilonu z poselstwem do królowej driad Eithné i przypadkiem ratuje zbiegłą z dworu małą Ciri. Dziewczynka powtarza, że ma jakieś przeznaczenie, a Eithné pokazuje wiedźminowi słowa, według których miecz przeznaczenia ma dwa ostrza i jednym z nich jest on sam. Po wypiciu wód Brokilonu Geralt pojmuje, że Ciri jest jego dzieckiem-niespodzianką. Mimo to chce ją tylko odwieźć do babki. Druid Myszowór namawia go, by zabrał dziewczynkę, bo przed przeznaczeniem nie ucieknie. Geralt odpowiada, że w przeznaczenie nie wierzy, i odjeżdża, a Ciri woła za nim, że jest jego przeznaczeniem.

„Coś więcej”

Ostatnie opowiadanie zbioru rozgrywa się po upadku Cintry. Ciężko ranny Geralt, wieziony przez kupca Yurgę, któremu uratował życie i od którego znów zażądał zapłaty w formie Prawa Niespodzianki, w gorączce wraca myślami do dawnej rozmowy z Calanthe. Zrzekł się wtedy praw do dziecka i tłumaczył królowej, że samo przeznaczenie to za mało - potrzeba czegoś więcej. W tym samym opowiadaniu wychodzi na jaw, że Geralt nie był dzieckiem-niespodzianką, jak głosiły plotki: do wiedźminów oddała go matka, czarodziejka Visenna.

Na koniec okazuje się, że żona Yurgi przygarnęła pod nieobecność męża sierotę od druidów. Tą dziewczynką jest Ciri. Kiedy pyta Geralta, czy jest jego przeznaczeniem, wiedźmin odpowiada, że jest czymś więcej. To zdanie zamyka zbiór i stanowi klucz do całego motywu: przeznaczenie wskazało drogę, ale więź, która od tej chwili łączy wiedźmina z Ciri, jest już ich wyborem i uczuciem.

Przeznaczenie w sadze

W powieściach motyw nabiera innej skali. Ciri jest nosicielką Starszej Krwi, a przepowiednia Ithlinne czyni z niej postać, o którą walczą cesarz Nilfgaardu, czarodzieje i elfy. Wszyscy oni powołują się na przeznaczenie i każdy chce je wykorzystać po swojemu. Saga konsekwentnie pokazuje, że cudze plany wobec „dziecka przeznaczenia” są dla Ciri więzieniem, a ona sama wybija się na niezależność. Przeznaczenie wiąże także Geralta z Yennefer - od chwili, gdy w opowiadaniu „Ostatnie życzenie” wiedźmin wypowiada do dżinna życzenie, którego treści nie poznajemy.

W grach

W pierwszym „Wiedźminie” przeznaczenie jest hasłem w dzienniku: gra przypomina Prawo Niespodzianki i zastrzega, że według niektórych do związania dwojga ludzi potrzeba czegoś więcej niż wyroku losu. W „Wiedźminie 3: Dzikim Gonie” motyw wraca w zadaniu „Ostatnie życzenie”, w którym Geralt i Yennefer szukają dżinna, żeby sprawdzić, czy ich uczucie nie jest jedynie skutkiem dawnego życzenia. To wątek wymyślony na potrzeby gry.

W serialu

Pierwszy sezon serialu Netflixa buduje całą fabułę wokół przeznaczenia. Calanthe każe Ciri odnaleźć Geralta z Rivii, a sezon kończy się odcinkiem „Coś więcej”, w którym wiedźmin i dziewczynka spotykają się w lesie. Wprowadzonych w serialu elementów, takich jak proroctwo Renfri o dziewczynce w lesie, w książkach nie ma.

Najczęstsze pytania

Co znaczy „przeznaczenie to coś więcej” w Wiedźminie? To myśl z opowiadania „Coś więcej”: los może połączyć ludzi, ale trwała więź wymaga ich własnego wyboru i uczucia. Geralt mówi Ciri, że jest dla niego czymś więcej niż przeznaczeniem.

Dlaczego Ciri jest przeznaczeniem Geralta? Bo Geralt zażądał od Duny’ego zapłaty zgodnie z Prawem Niespodzianki, a nienarodzonym jeszcze dzieckiem okazała się Ciri („Kwestia ceny”).

W którym opowiadaniu Geralt poznaje Ciri? W „Mieczu przeznaczenia”, w lesie Brokilon. Ponownie spotykają się w „Czymś więcej”, w domu kupca Yurgi.

Czy Geralt wierzył w przeznaczenie? Długo twierdził, że nie. Zrzekł się praw do dziecka i uciekał przed Ciri, dopóki los nie postawił jej znów na jego drodze.