Krasnoludy
także: krasnolud, krasnoludowie
Kim są krasnoludy
Krasnoludy to w świecie Andrzeja Sapkowskiego jedna ze Starszych Ras - krępy, brodaty lud gór, który mieszkał na Kontynencie na długo przed ludźmi. Przybyły po gnomach, z którymi ułożyły sobie zgodne sąsiedztwo, a ich ojczyzną są góry Mahakam. Występują w całej sadze, od opowiadań po „Panią Jeziora”, a najbardziej znanymi krasnoludami są Zoltan Chivay i Yarpen Zigrin.
Dorosły krasnolud sięga człowiekowi mniej więcej do piersi, ale jest od niego silniejszy i wytrzymalszy. Krasnoludy to niezmordowani piechurzy, zdolni do długich marszów z pełnym bagażem. Broda jest miarą wieku: za dojrzałego uchodzi krasnolud, któremu sięga do pasa, co zdarza się około pięćdziesiątego piątego roku życia. Walczą najchętniej toporami, ale sięgają też po kusze i młoty bojowe.
Z charakteru są rubaszni, dosadni i wybuchowi, a przy tym praktyczni i chętni do interesów. Są wyjątkowo drażliwi na punkcie swojego honoru, zwłaszcza honoru krasnoludzkich kobiet. W „Krwi elfów” weteran spod Sodden, Sheldon Skaggs, wdaje się w zażartą kłótnię z ludźmi podczas koncertu Jaskra pod dębem Bleobherisem.
Mahakam i klany
Społeczność krasnoludów opiera się na klanach. W Mahakamie władzę sprawuje starosta - w czasach sagi sędziwy Brouver Hoog, konserwatysta, który zabronił młodzieży przyłączania się do Scoia’tael. Nie wszystkim się to podoba: Zoltan Chivay wyraża się o nim z nieukrywaną pogardą. Formalnie góry uznają zwierzchnictwo Temerii, w praktyce rządzą się same, a mahakamska stal uchodzi za najlepszą na Kontynencie.
Wśród ludzi
Ze wszystkich Starszych Ras krasnoludy najłatwiej odnajdują się wśród ludzi. Mieszkają w wielu miastach Północy jako kowale, kupcy, najemnicy i bankierzy - w „Wiecznym ogniu” Geralt i niziołek Dainty korzystają z pomocy novigradzkiego bankiera Vimmego Vivaldiego, a w „Czasie pogardy” Yennefer załatwia sprawy u Molnara Giancardiego z Gors Velen, którego rodzinę ocaliła kiedyś przed pogromem w Vengerbergu.
Nie chroni ich to przed nienawiścią. Wraz z wojną i rosnącą wrogością do nieludzi część młodych krasnoludów przyłącza się do komand Scoia’tael - w „Chrzcie ognia” łatwo ich poznać po brodach zaplecionych w warkocze. Inni stają po stronie ludzi i płacą za to nieufnością obu stron. W „Krwi elfów” Yarpen Zigrin prowadzi konwój dla króla Henselta, który, jak się okazuje, sam nasłał na niego Wiewiórki, żeby sprawdzić lojalność krasnoludów. Yarpen traci w walce dwóch towarzyszy, a mimo to przekonuje, że ludzie i nieludzie muszą nauczyć się żyć obok siebie, zamiast się wzajemnie wyrzynać.
W „Pani Jeziora” kłótnia z udziałem krasnoludów na targu w Rivii przeradza się w krwawy pogrom nieludzi. Geralt staje w obronie jego ofiar i zostaje ugodzony widłami.
Znani krasnoludowie z sagi
Yarpen Zigrin pojawia się już w „Granicy możliwości” w „Mieczu przeznaczenia”, gdzie ze swoją drużyną poluje na smoka, a potem w „Krwi elfów” jako dowódca konwoju, do którego dołączają Geralt, Ciri i chora Triss Merigold. Zoltan Chivay prowadzi w „Chrzcie ognia” kompanię, z którą Geralt wędruje przez ogarnięte wojną pogranicze, i na pożegnanie daje mu swój krasnoludzki miecz, sihill.
W „Głosie rozsądku” z „Ostatniego życzenia” występuje Dennis Cranmer, kapitan straży księcia Herewarda w Ellander, bezstronny świadek pojedynku Geralta z rycerzem Tailles’em. W drugiej wojnie z Nilfgaardem on, Zoltan, Yarpen i Sheldon Skaggs walczą w Ochotniczym Hufie Mahakamskim, który pod wodzą Barclaya Elsa wyróżnia się w bitwie pod Brenną.
W grach
W pierwszym „Wiedźminie” (2007) Geralt spotyka w Wyzimie Zoltana, który uczy go kościanego pokera, a także krasnoludzkiego bankiera z rodu Vivaldich. W „Wiedźminie 2: Zabójcach królów” (2011) ważnym miejscem akcji jest Vergen, krasnoludzkie miasto w Górnym Aedirnie, gdzie Geralt spotyka Yarpena Zigrina i Sheldona Skaggsa - ich dalsze losy to już pomysł gry. W „Wiedźminie 3: Dzikim Gonie” (2015) Zoltan prowadzi w Novigradzie lokal Jaskra i pomaga bronić Kaer Morhen, a Vivaldi ma w mieście swój bank. W „Wojnie krwi” (2018) Mahakam i starosta Brouver Hoog grają jedną z głównych ról, a krasnoludy należą też do talii Scoia’tael w gwincie.
W serialu
W serialu Netflixa Yarpen Zigrin (Jeremy Crawford) pojawia się już w pierwszym sezonie, w odcinku o polowaniu na smoka. W czwartym sezonie (2025) do obsady dołącza Zoltan Chivay, grany przez Danny’ego Woodburna.
Najczęstsze pytania
Skąd pochodzą krasnoludy w „Wiedźminie”? Ich ojczyzną jest Mahakam, górski kraj formalnie zależny od Temerii. Wiele krasnoludów żyje jednak w ludzkich miastach.
Kto jest najbardziej znanym krasnoludem sagi? Zoltan Chivay, przyjaciel Geralta z „Chrztu ognia”. Drugim jest Yarpen Zigrin z „Granicy możliwości” i „Krwi elfów”.
Kiedy krasnolud jest dorosły? Gdy broda sięga mu pasa, czyli mniej więcej w wieku 55 lat.
Dlaczego krasnoludy walczyły w Scoia’tael? Z powodu prześladowań i pogromów. Starosta Mahakamu Brouver Hoog zabraniał jednak młodym przyłączania się do komand.