Golem

Czym jest golem

Golem to bezrozumny konstrukt - bryła kamienia, gliny albo ziemi ożywiona zaklęciem, która ślepo wykonuje rozkazy swojego twórcy. Nie je, nie pije, nie męczy się i nie czuje bólu, dlatego czarodzieje stawiają golemy na straży pracowni, skarbców i bibliotek. Jako potwór, z którym walczy się mieczem, golem pojawia się w grach CD Projekt RED: we wszystkich trzech częściach „Wiedźmina”. W prozie Andrzeja Sapkowskiego nie ma sceny z żywym golemem - słowo pada tam niemal wyłącznie jako porównanie.

Golem w książkach: metafora bezwolności

Najważniejsze wzmianki o golemie znajdują się w opowiadaniu „Granica możliwości” ze zbioru „Miecz przeznaczenia”. Podczas wyprawy na smoka Yennefer ucina uwagę Geralta, że smoki nie są wrogami ludzi: wiedźmin ma robić swoje, a nie oceniać. Geralt z przekąsem pyta, czy ma być posłuszny jak golem, któremu wbito rozkaz - a czarodziejka chłodno odpowiada, że to jego porównanie, ale trafne. Przytyk wraca w tym samym opowiadaniu jeszcze dwa razy. Najpierw Geralt ironicznie zapewnia, że wiedźmini i bezwolne golemy zawsze działają rozsądnie, bo granice ich możliwości są wyraźnie wytyczone. Potem, zapytany przez Trzy Kawki, czemu nie zawróci, tłumaczy się gorzko, że jedzie z drużyną, bo jest bezwolnym golemem, któremu wszystko jedno, dokąd zmierza.

Porównanie pojawia się też w „Pani Jeziora”. O Yennefer, więzionej przez Vilgefortza, krąży plotka, że czarodziej chce ją zauroczyć i posłać jak zaprogramowanego golema do zamachu. W innej scenie uzdrowicielka Marti Sodergren, wyczerpana i zesztywniała, porusza się nienaturalnie jak golem. W każdym z tych miejsc golem znaczy to samo: istotę pozbawioną własnej woli. Dla Geralta, który przez całą sagę broni prawa do własnych wyborów, to jedno z najcięższych słów.

Pochodzenie nazwy i folklor

Słowo pochodzi z hebrajskiego i oznacza bezkształtną, nieuformowaną materię. W żydowskich legendach golem to postać ulepiona z gliny i ożywiona świętym imieniem lub napisem. Najsłynniejsza opowieść wiąże go z praskim rabinem Judą Loewem ben Becalelem, który miał stworzyć glinianego obrońcę getta. Twórcy pierwszego „Wiedźmina” przyznali, że ich golem łączy tę legendę z powieścią Mary Shelley o doktorze Frankensteinie - stąd pomysł, by konstrukt ożywiała błyskawica.

W grach

Wszystko, co wiadomo o golemach jako przeciwnikach, pochodzi z gier, nie z książek.

• „Wiedźmin” (2007): golem jest bossem drugiego aktu. Na bagnach pod Wyzimą, na tak zwanym cmentarzu golemów, stoją zastygłe w pół kroku konstrukty, którym dawno wyczerpała się moc. Aby zdobyć ukryty w jednym z nich przedmiot, Geralt musi w zadaniu „Strażnik” ożywić golema piorunem, a potem go zniszczyć. Twórcy opisali go jako grubo ciosaną skałę z sercem z obsydianu w piersi. Z pokonanego golema zbiera się obsydianowe serce, a bestiariusz radzi odpowiedzieć piorunem na piorun.
• „Wiedźmin 2: Zabójcy królów”: golemy występują jako żywiołaki ziemi i ognia. W laboratorium elfiego czarodzieja Dearhenny pod Loc Muinne Geralt spotyka też mówiącego golema, który ma znacznie więcej samodzielności niż jego pobratymcy.
• „Wiedźmin 3: Dziki Gon”: golemy strzegą elfich ruin, jaskiń i kryjówek magów. W dodatku „Serca z kamienia” na polanie trafia się wyjątkowo silny okaz, a w „Krwi i winie” w Toussaint pracowni profesora Tomasa Moreau pilnuje jego osobisty golem. Jedna z książek w grze opowiada legendę o krasnoludzkim ceglarzu z Mariboru, który po pogromie nieludzi ulepił z gliny olbrzyma i ożywił go własną krwią.

Jak walczyć z golemem w „Wiedźminie 3”

Bestiariusz „Wiedźmina 3” zalicza golemy do istot magicznych. Golem nie krwawi, nie zna strachu i jest odporny na ogień oraz trucizny, a jego ciało jest tak twarde, że nawet srebrny miecz ledwie je rani. Pięści ważą po sto funtów i jednym ciosem kruszą granit, więc parowanie nie ma sensu - trzeba unikać uderzeń. Konstrukt porusza się zaskakująco szybko, ale z powodu masy nie umie wyhamować rozpędzonej szarży: to moment na odskok i atak z boku.

Najlepiej działają olej przeciw istotom magicznym i bomba dwimerytowa, która zakłóca ożywiającą go magię. Znak Yrden spowalnia golema, choć go nie unieruchamia. Gdy golem zasłania się rękami, odsłania plecy. Potrafi też uderzyć w ziemię tak mocno, że przewraca każdego w pobliżu.

Najczęstsze pytania

Czy golem występuje w książkach o wiedźminie? Tylko jako porównanie. Geralt nazywa się „bezwolnym golemem” w „Granicy możliwości”, a słowo pada też w „Pani Jeziora”. Żywego golema w sadze nie ma.

Jaki olej na golema w Wiedźminie 3? Olej przeciw istotom magicznym. Bardzo pomaga też bomba dwimerytowa.

Czym jest golem? Bezrozumnym konstruktem z kamienia lub gliny, ożywionym magią i posłusznym wyłącznie twórcy. Zwykle pełni rolę strażnika.

Gdzie jest golem w pierwszym Wiedźminie? Na cmentarzu golemów na bagnach pod Wyzimą, w drugim akcie, w zadaniu „Strażnik”.