Ban Ard

także: Akademia w Ban Ard

Czym jest Ban Ard

Ban Ard to miasto w królestwie Kaedwen, znane przede wszystkim ze szkoły czarodziejów, w której uczą się wyłącznie chłopcy. Jest męskim odpowiednikiem Aretuzy - akademii dla dziewcząt na wyspie Thanedd - i razem z nią kształci przyszłych magów Bractwa Czarodziejów Północy. Szkoła pojawia się w sadze Andrzeja Sapkowskiego we wzmiankach, między innymi w „Krwi elfów”, „Czasie pogardy” i „Chrzcie ognia”, a więcej o niej mówią „Sezon burz” i „Rozdroże kruków”. Samego wnętrza akademii książki nie pokazują.

Dawna stolica Kaedwen

Według „Rozdroża kruków” Ban Ard było pierwotną, starożytną stolicą Kaedwen. W 1130 roku król Dagread podarował miasto czarodziejom na szkołę, a stolicę przeniósł do Ard Carraigh, leżącego w środku kraju. Miastem zarządza burgrabia, a w „Czasie pogardy” pojawiają się pancerni z Ban Ard, jazda w szeregach kaedweńskiej armii.

Podczas narady królów w Hagge w „Krwi elfów” pada wspomnienie burgrabiego Ban Ard, który był półelfem. Nawoływał do pokoju i współpracy między rasami, a zginął od skrytobójczej strzały - przykład, że wojna z Wiewiórkami uderza także w nieludzi szukających porozumienia.

Prorok Lebioda i smok

„Sezon burz” wiąże z okolicą Ban Ard jedną z najbardziej ironicznych legend Kontynentu. Ponad sto lat przed wydarzeniami powieści smok upatrzył sobie pewną kaedweńską wieś: regularnie pożerał owce i krowy, wyjadał karpie ze stawów i podpalał stogi. Akurat wtedy do pobliskiego Ban Ard przybył z uczniami słynny prorok Lebioda. Chłopi poprosili go o pomoc, a on wyszedł na pastwisko i zaczął smoka egzorcyzmować. Smok najpierw go przypiekł, potem połknął i odleciał w góry. Uczniowie wydobyli później szczątki proroka ze smoczych odchodów i złożyli je jako relikwie w świątyni w Novigradzie.

Szkoła dla chłopców

Pierwszą zorganizowaną szkołą magii Bractwa był Mirthe, spalony podczas rebelii Falki. W czasach sagi kształcenie jest rozdzielone: dziewczęta trafiają do Aretuzy na Thanedd, chłopcy do Ban Ard. Obie szkoły pozostawały pod kontrolą Bractwa i jego władz, Kapituły i Rady.

Nauka jest długa i wymagająca, a egzaminy wstępne służą twardej selekcji. „Sezon burz” zauważa jednak, że prawdziwe sito to pierwsze semestry - dopiero one ujawniają leniów i ukrytych głupców, często dzieci wpływowych rodzin. Z wyrzuconymi chłopcami z Ban Ard nie ma kłopotu: trafiają do dyplomacji, wojska, floty i policji, a najsłabszym - jak kąśliwie zauważa narrator - zostaje polityka. Odrzucone adeptki Aretuzy dzięki wpływom czarodziejek znajdują z kolei bezpieczną przystań w sądownictwie.

W „Rozdrożu kruków”, czyli około 1230 roku, rektorem szkoły jest Euclides Croft. Akademia występuje tam jako instytucja z realną władzą: po śmierci jednego z jej czarodziejów, Artamona z Asguth, Croft w jej imieniu pisze do kaedweńskiego instygatora, że jedyną karą, jaką szkoła zaakceptuje, jest śmierć oskarżonego wiedźmina Prestona Holta, a potem sam zjawia się na egzekucji. Artamon, możny mag z Ban Ard, był autorem paszkwilu „Monstrum, albo wiedźmina opisanie” i jednym z inicjatorów ataku na Kaer Morhen.

Ban Ard a Aretuza

Obie szkoły są ze sobą stale porównywane. Podczas obrad Loży w „Chrzcie ognia” Margarita Laux-Antille, rektorka Aretuzy, chwali się, że jej wychowanki w każdym porównaniu wypadają lepiej od chłopców z Ban Ard - mężczyzn jej zdaniem gubi ambicja i pogoń za niemożliwym. Sheala de Tancarville ucina to jako naukowo podbudowany szowinizm. Spór dobrze oddaje nastroje wśród czarodziejek po Thanedd, kiedy to mężczyźni z Kapituły, z Vilgefortzem na czele, zdradzili Bractwo.

Wyrzuceni z Ban Ard

Najsłynniejszym niedoszłym absolwentem jest Rience, jeden z głównych wrogów Geralta. W „Czasie pogardy” detektyw Codringher ustala, że przez dwa lata uczył się w Ban Ard, ale wyrzucono go za drobne kradzieże. Pod bramą szkoły, jak zwykle, czekali werbownicy kaedweńskiego wywiadu, a takich odrzutów szkoli się zwykle na zabójców. Później Rience trafił na służbę Vilgefortza.

W grach

Gry CD Projekt RED dopowiadają kolejnych wyrzuconych i absolwentów - to szczegóły z gier, nie z książek. W pierwszym „Wiedźminie” Ban Ard to w dzienniku najsłynniejsze miasto Kaedwen po stolicy, a z tamtejszej szkoły za zbyt potworne eksperymenty wyrzucono zerrikańskiego renegata Azara Javeda, przywódcę Salamandry.

W „Wiedźminie 2: Zabójcach królów” książka „Nie tylko Aretuza” dopisuje do dziennika wpis o mieście, jego szkole i cenionej chorągwi pancernej. W Loc Muinne handlują czarodzieje Bras z Ban Ard oraz Niesamowity Lockhart, który twierdzi, że wyrzucono go pod byle pretekstem. Z Ban Ard wywodzi się też w grze Detmold, mag powietrza na dworze Henselta, brat czarodzieja Drithelma zabitego na Thanedd. Detmold i Drithelm występują w „Czasie pogardy”, ale ich związek z Ban Ard pochodzi z gry. W jaskini pod obozem Kaedwen można znaleźć zbroję z Ban Ard.

W „Wiedźminie 3: Dzikim Gonie” Ban Ard wymienia się wśród miejsc, gdzie magom zagrażają łowcy czarownic króla Radowida, a gracz może wykuć napierśnik z Ban Ard. W dodatku „Krew i Wino” w znalezionej korespondencji padają nazwiska wykładowców szkoły, dziekana Marcellusa i znawcy gatunków postkoniunkcyjnych Jochena Brandta.

W serialu

W serialu Netflixa detektyw Codringher, podobnie jak w książce, mówi Geraltowi, że Rience został wyrzucony z Ban Ard. Według oficjalnej osi czasu serialu rektorem akademii był Stregobor - w książkach nic na to nie wskazuje.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Ban Ard? W królestwie Kaedwen, na północnym wschodzie Królestw Północy. Dawniej było stolicą tego kraju, w 1130 roku zostało oddane szkole czarodziejów.

Czym różni się Ban Ard od Aretuzy? Ban Ard kształci chłopców, a Aretuza na wyspie Thanedd dziewczęta. Obie szkoły należały do systemu Bractwa Czarodziejów.

Kto studiował w Ban Ard? W książkach wprost wymieniony jest Rience, wyrzucony po dwóch latach za kradzieże, a z akademią związani są też rektor Euclides Croft i Artamon z Asguth. W grach z Ban Ard wywodzą się m.in. Azar Javed, Lockhart i Detmold.

Czy Geralt był w Ban Ard? Saga o tym nie wspomina. Geralt jest wiedźminem, nie czarodziejem, i nie uczył się w żadnej szkole magii.