Starsza Krew

także: Hen Ichaer, Aen Hen Ichaer, gen Lary Dorren

Czym jest Starsza Krew

Starsza Krew, w Starszej Mowie Hen Ichaer, to dziedziczny gen o potężnym ładunku magicznym, nazywany też genem Lary Dorren od imienia jego najsłynniejszej nosicielki. W pełni rozbudzony daje władzę nad czasem i przestrzenią: pozwala otwierać przejścia między światami i wędrować przez epoki. W sadze Andrzeja Sapkowskiego jego ostatnią dziedziczką jest Ciri, a pościg za nią napędza fabułę wszystkich pięciu tomów, od „Krwi elfów” po „Panią Jeziora”. Wspomina o nim też przepowiednia Itliny, według której świat ma się odrodzić właśnie ze Starszej Krwi.

Pochodzenie genu

Gen nie jest przypadkiem natury. Jak Ciri dowiaduje się w „Pani Jeziora”, był owocem wielopokoleniowej hodowli prowadzonej przez elfich mędrców z ludu Aen Elle. Celem było wyhodowanie kogoś, kto sam otworzy Ard Gaeth, Wrota Światów. Najbliżej celu była Lara Dorren aep Shiadhal, elfia czarodziejka, która miała dać dziecko wyznaczonemu partnerowi ze swojego ludu, Wiedzącemu Avallac’howi.

Lara pokrzyżowała te plany, bo zakochała się w ludzkim czarodzieju Cregennanie z Lod. Związek budził wrogość obu ras i skończył się tragicznie. Po śmierci Cregennana Lara urodziła córkę i sama zmarła. Dziewczynkę przygarnęła królowa Redanii Cerro i nadała jej imię Riannon. W ten sposób gen, na który elfy czekały pokoleniami, przeszedł do ludzkich rodów królewskich.

Legenda o przeklętej krwi

Ludzie i elfy opowiadają historię Lary inaczej, a w „Chrzcie ognia” Sapkowski przytacza obie wersje. W ludzkiej Lara jest złą wiedźmą, która przed śmiercią przeklina królową i jej potomków aż do dziesiątego pokolenia. W elfiej błaga o litość dla nienarodzonego dziecka, a na rozkaz królowej żołnierz obcina jej palce. Lara umiera w śnieżycy, rodząc córkę, a na wzgórzu w środku zimy zakwitają kwiaty feainnewedd, które poza tym miejscem rosną tylko w Dol Blathanna.

Ludzka wersja przez wieki utrwalała przekonanie, że krew potomków Lary jest przeklęta. W „Czasie pogardy” Geralt poznaje tę historię od Codringhera, który na podstawie badań swojego wspólnika Fenna odtworzył genealogię Ciri i ujawnił, że jest ona potomkinią Lary.

Dziedziczenie

Gen przechodził z pokolenia na pokolenie po kądzieli, od Riannon aż do Calanthe, jej córki Pavetty i wnuczki Ciri. Nie ujawniał się jednak u wszystkich. Badacze rodu rozróżniali nosicieli genu w pełni aktywnego, nosicieli genu utajonego oraz tak zwanych aktywatorów, którzy mocy nie mieli, ale mogli ją przekazać dalej. Pełna forma genu pojawiała się wyłącznie w linii żeńskiej. Czarodzieje śledzili tylko oficjalne dzieci z tego rodu, więc nie da się wykluczyć, że ktoś jeszcze nosi Starszą Krew.

Jak może wyglądać moc, nad którą nosiciel nie panuje, pokazuje już opowiadanie „Kwestia ceny” ze zbioru „Ostatnie życzenie”: gdy na uczcie zaręczynowej w Cintrze dochodzi do awantury o Jeża z Erlenwaldu, Pavetta w szoku wyzwala potężny wybuch magii, nad którym nie panuje. Takie nagłe, nieobliczalne erupcje Mocy są typowe dla nosicieli, którzy nie umieją jej opanować.

Ciri i moc Starszej Krwi

U Ciri gen objawia się stopniowo. W „Krwi elfów” czarodziejka Triss Merigold rozpoznaje w niej Źródło, czyli osobę, przez którą płynie magia, ale która nad nią nie panuje. Ciri wpada w transy, w których mówi cudzym głosem i przepowiada przyszłość. W „Czasie pogardy”, uciekając z wyspy Thanedd, wchodzi do portalu w wieży Tor Lara i ląduje na pustyni Korath.

W „Wieży Jaskółki” Vilgefortz przyznaje, że Starsza Krew daje Ciri silną naturalną osłonę przed magią, przez którą jego magiczne poszukiwania zawodzą. Na końcu tomu Ciri wchodzi do Tor Zireael, Wieży Jaskółki, i trafia do świata Aen Elle.

Kto ścigał Ciri

W „Pani Jeziora” Aen Elle stawiają sprawę jasno: Ciri ma urodzić dziecko ich królowi Auberonowi, żeby gen wrócił do elfów. Plan upada wraz ze śmiercią Auberona, a Ciri z pomocą jednorożców ucieka i uczy się wędrować między światami i czasami, ścigana przez Czerwonych Jeźdźców Eredina.

Na Kontynencie jej krwi pragnęli też ludzie. Cesarz Emhyr var Emreis, w rzeczywistości ojciec Ciri, chciał ją poślubić i mieć z nią dziecko, któremu przepowiednia przypisywała wielką rolę. Vilgefortz zamierzał w zamku Stygga zapłodnić ją i wykorzystać jej łożysko, by przejąć moc genu. Loża Czarodziejek chciała z kolei wydać ją za mąż tak, by gen pozostał pod jej kontrolą.

W grach

W pierwszym „Wiedźminie” (2007) pojawia się Alvin, chłopiec-Źródło o niezwykłych zdolnościach, a gra sugeruje, że może on pochodzić od Lary Dorren. „Wiedźmin 3: Dziki Gon” (2015) pokazuje dorosłą Ciri, która przeskakuje teleportacją z miejsca na miejsce, uczy się panować nad mocą pod okiem Avallac’ha i podczas ataku Dzikiego Gonu na Kaer Morhen wyzwala niszczycielską falę energii. W grze Starsza Krew jest też kluczem do walki z Białym Zimnem, z którym Ciri mierzy się w finale. Ten wątek nie pochodzi z książek.

W serialu

W serialu Netflixa moc Ciri objawia się przede wszystkim niszczycielskim krzykiem, który w pierwszym sezonie kruszy monolit podczas upadku Cintry. Drugi sezon (2021) wiąże jej krew z monolitami, Koniunkcją Sfer i Dzikim Gonem.

Najczęstsze pytania

Co to jest Starsza Krew? Hen Ichaer, dziedziczny gen elfiej czarodziejki Lary Dorren, który daje władzę nad czasem i przestrzenią i pozwala otwierać przejścia między światami.

Kto ma Starszą Krew? W sadze ostatnią znaną nosicielką jest Ciri. Wcześniej gen przechodził w linii żeńskiej od Lary Dorren przez Riannon aż do Calanthe i Pavetty.

Dlaczego wszyscy ścigają Ciri? Bo jej dziecko mogłoby odziedziczyć moc Starszej Krwi. Liczyły na to elfy Aen Elle, cesarz Emhyr, Vilgefortz i Loża Czarodziejek.

Czy Geralt ma Starszą Krew? Nie. Geralt nie jest spokrewniony z Ciri, łączy ich przeznaczenie, a nie krew.