Bobołak

także: bobołaki

Czym są bobołaki

Bobołaki to rozumna rasa nieludzi ze świata Wiedźmina: niewysokie, pokryte gęstym futrem istoty, nieco wyższe od krasnoludów, z ostrymi zębami i pazurami. Nie są potworami i nie zmieniają postaci, choć ich nazwa brzmi jak „wilkołak”, a ludzie przez wieki traktowali je jak bestie do wytępienia. Należą do starszych mieszkańców Kontynentu i żyły w górach na długo przed przybyciem ludzi. W czasach sagi Andrzeja Sapkowskiego zostały ich już tylko niedobitki, ukryte w Mahakamie i w odległych górskich dolinach.

To hasło stoi w bestiariuszu z powodów historycznych. Najwięcej osób szuka bobołaków właśnie jako „potwora z Wiedźmina”, a odpowiedź brzmi: to nie potwór.

Wygląd

Bobołak sięga dorosłemu człowiekowi mniej więcej do piersi. Całe ciało porasta mu gęste futro, zwykle brązowe lub czarne, które z wiekiem siwieje. Z owłosionej twarzy wyglądają małe, błyszczące, czarne oczy i ostre zęby, a palce kończą się pazurami. Wzrok ma słabszy od ludzkiego, ale świetny słuch. Porusza się zwinnie jak małpa i jest silniejszy, niż sugeruje jego wzrost.

Historia: rasa wyparta przez ludzi

Bobołaki, podobnie jak krasnoludy i gnomy, kochały skaliste góry, ale w przeciwieństwie do nich nie wydobywały z ziemi bogactw. Konflikt z ludźmi zaczął się właśnie o kopalnie. Kiedy ludzie zaczęli drążyć szyby w górach, które bobołaki uważały za swoje, te próbowały ich powstrzymać. Odpowiedzią była wojna, a właściwie tępienie. Większość bobołaków zginęła, nielicznych zasymilowano albo zamknięto w rezerwatach, a reszta ukryła się tam, gdzie ludzie nie docierali.

Sapkowski wspomina o tym mimochodem, w kilku zdaniach rozrzuconych po opowiadaniach, i właśnie ta oszczędność robi wrażenie. Bobołaki są w jego świecie jedną z ras, które zniknęły, zanim ktokolwiek zdążył je poznać, obok vranów i innych starszych ludów. To część większego obrazu: ludzie, którzy przypłynęli na Kontynent jako ostatni, wypierają wszystkich, którzy byli tu przed nimi. Ten sam proces w sadze zamienia elfy w partyzantów Scoia’tael, a krasnoludy i gnomy w obywateli drugiej kategorii.

Bobołaki w książkach

W prozie Sapkowskiego bobołaki pojawiają się w kilku miejscach:

• w opowiadaniach ze zbiorów „Ostatnie życzenie” i „Miecz przeznaczenia”, gdzie wymienia się je wśród nieludzi schowanych w Mahakamie i wśród ras, z którymi ludzie się rozprawili,
• w żartobliwym apokryfie „Coś się kończy, coś się zaczyna”, gdzie jeden z gości weselnych Geralta i Yennefer jest bobołakiem, dumnym i szczerzącym ostre zęby w siodle.

W polskich opowiadaniach fanów bobołaki też się przewijają. Na naszej stronie wymienia je np. opowiadanie „Era elfów” jako jeden z ludów, których w przyszłym świecie ma zabraknąć.

Nazwa i przekłady

Końcówka „-łak” kojarzy się z wilkołakiem i podsuwa myśl o przemianie w zwierzę, ale bobołak nie zmienia postaci. W angielskim przekładzie opowiadań Danusia Stok oddała ich nazwę jako „bogeymen”, czyli straszydła, a w późniejszych materiałach CD Projekt RED i w grach fabularnych funkcjonuje wymyślona nazwa „werebbubb”. Oba przekłady dobrze oddają, jak ludzie o nich myślą, a nie czym są.

W grach i dodatkach

W grach komputerowych o wiedźminie bobołaki pojawiają się głównie we wzmiankach i materiałach dodatkowych. Najwięcej napisano o nich w podręcznikach do gier fabularnych, polskiej „Grze Wyobraźni” i angielskojęzycznej „The Witcher TRPG”. Opisują one kulturę bobołaków, ich legendy i dawne siedziby na południe od gór Amell, ale to już dopowiedzenia, a nie kanon Sapkowskiego. Bobołak pojawia się też w komiksach osadzonych w świecie Wiedźmina.

Najczęstsze pytania

Czy bobołak to potwór? Nie. W książkach Sapkowskiego to rozumna rasa nieludzi, podobna wzrostem do krasnoludów, którą ludzie niemal wytępili.

Czy bobołak zmienia się w zwierzę jak wilkołak? Nie. Mimo podobnej nazwy nie zmienia postaci.

Gdzie żyją bobołaki? W czasach sagi ukrywają się głównie w Mahakamie i w odległych górskich dolinach. Część zamknięto w rezerwatach.

Jak bobołak nazywa się po angielsku? W przekładzie opowiadań „bogeyman”, w materiałach do gier „werebbubb”.