Renfri

także: Dzierzba, Shrike, Renfri z Creyden, księżniczka Creyden

Kim jest Renfri

Renfri, zwana Dzierzbą, to księżniczka z Creyden, córka księcia Fredefalka, uznana przez czarodziejów za jedno z dzieci przeklętych Czarnym Słońcem. Wygnana i ścigana od dzieciństwa, została rozbójniczką, a na koniec zginęła z ręki Geralta na rynku w Blaviken. Ta śmierć dała wiedźminowi przydomek Rzeźnika z Blaviken. Jej historię opowiada „Mniejsze zło”, opowiadanie Andrzeja Sapkowskiego ze zbioru „Ostatnie życzenie”, pierwszy raz wydrukowane w „Fantastyce” w 1990 roku.

W opowiadaniu Renfri jest wysoka, szczupła, niemal tak wysoka jak Geralt, ma nierówno obcięte jasne włosy i nosi miecz oraz sztylet. Postać jest świadomie mroczną wersją Królewny Śnieżki: jest tu macocha, zabójca wysłany z nią do lasu, zatrute jabłko, siedmiu gnomów, kryształowa trumna i książę, który budzi królewnę.

Klątwa Czarnego Słońca

Renfri przyszła na świat tuż po zaćmieniu, które uczeni i czarodzieje od lat łączyli z przepowiednią o Czarnym Słońcu. Według tej przepowiedni dziewczynki urodzone w tym czasie miały nosić w sobie zło i zgubić świat. Ojciec się tym nie przejmował, ale jego nowa żona, Aridea, twierdziła, że magiczne zwierciadło ukazało jej śmierć z ręki pasierbicy.

Sprawą zajął się czarodziej Stregobor. Uznał Renfri za mutantkę, której trzeba się pozbyć. Aridea wynajęła człowieka, który miał wywieźć dziewczynkę do lasu i zabić. Zbir zamiast tego ją skrzywdził, a ona zabiła go, wbijając mu w ucho szpilę od broszy. Od tej chwili była zdana na siebie.

Dzierzba

Przez kolejne lata Renfri kradła, oszukiwała i sprzedawała się, żeby przeżyć, a zamachy nasyłane przez macochę tylko ją zahartowały. Przydomek Dzierzba, od ptaka, który nadziewa zdobycz na ciernie, zawdzięcza zwyczajowi wbijania ofiar na pale. W górach Mahakamu stworzyła z siedmioma gnomami bandę, która łupiła kupców. Banda wybiła się w kłótni o łupy i przeżyła tylko Renfri.

Wkrótce potem trafiła na Stregobora. Czarodziej zamknął ją zaklęciem w bryle górskiego kryształu i zasypał w gnomiej kopalni. Odnalazł ją królewicz z dalekiego wschodniego królestwa, zapłacił za odczarowanie i zabrał do domu. Niedługo potem jego ojciec i rodzeństwo nie żyli, najstarszy syn był królem, a Renfri jego faworytą. Szybko jednak wyruszyła dalej, by ścigać Stregobora: w Kovirze, nad Pontarem i w Angren. Z czasem nabrała też odporności na magię.

Blaviken i mniejsze zło

Ostatni raz dopada Stregobora w nadmorskim Blaviken, gdzie czarodziej zaszył się w wieży pod cudzym imieniem. Do miasta przybywa akurat Geralt z truchłem kikimory. Obie strony składają mu tę samą propozycję. Stregobor chce, żeby wiedźmin zabił Renfri, bo to będzie mniejsze zło. Renfri, która ma przy sobie list królewski chroniący ją przed miejscowym wójtem, prosi o to samo w odwrotnym kierunku. Geralt odmawia obojgu i namawia ją, żeby porzuciła zemstę. W nocy Renfri przychodzi do jego izby, obiecuje wyjechać i zostaje do rana.

Rano Geralt pojmuje, że obietnica była podstępem. Renfri zamierza w dzień targowy wziąć mieszkańców na zakładników i mordować ich na rynku, dopóki Stregobor, który jako czarodziej rezydent odpowiada za miasto, nie wyjdzie z wieży. Wiedźmin uprzedza ten plan i sam zabija na rynku sześciu ludzi z jej bandy. Renfri wraca od Stregobora, który odmówił wyjścia nawet za cenę rzezi, i staje z Geraltem do walki. Ginie od cięcia w nogę. Umierając, mówi mu, że nie da się wybrać mniejszego zła i że wiedźmin nigdy się nie dowie, czy wybrał dobrze.

Geralt nie pozwala Stregoborowi dotknąć ciała, choć czarodziej chce przeprowadzić sekcję i dowieść swojej teorii o mutacji. Mieszkańcy, którzy widzieli tylko rzeź, obrzucają wiedźmina kamieniami, a wójt Caldemeyn wypędza go z miasta i zabrania wracać.

Znaczenie w sadze

Blaviken to jedna z najczęściej przywoływanych scen cyklu. Przydomek Rzeźnika ciągnie się za Geraltem przez całą sagę i przez gry, a samo opowiadanie jest pierwszym wykładem dylematu, który wraca w historii wiele razy: czy wolno wybierać między złem a złem, i kto za taki wybór płaci. Geralt deklaruje, że przeznaczenie i przepowiednie go nie obchodzą, a jednak to on przelewa w Blaviken krew, którą przepowiednia wróżyła Renfri.

Pozostaje też pytanie, na które opowiadanie nie odpowiada: czy Renfri była złem z natury, jak twierdził Stregobor, czy stała się okrutna przez ludzi, którzy od dziecka traktowali ją jak potwora.

W grach, filmie i serialu

W pierwszym „Wiedźminie” (2007) do Geralta wiele postaci zwraca się jako do Rzeźnika z Blaviken, a historię Renfri przywołują rozmowy. Przygoda „Cena neutralności” z Edycji Rozszerzonej opowiada historię wyraźnie na niej wzorowaną: szlachcianka urodzona pod Czarnym Słońcem i ścigający ją mag.

W polskim filmie i serialu „Wiedźmin” (2001-2002) Renfri zagrała Kinga Ilgner, a jako dziecko Weronika Pelczyńska. Serial rozbudował jej rolę o epizody, których nie ma w opowiadaniu. W serialu Netflixa zagrała ją Emma Appleton, a historia Blaviken otwiera pierwszy odcinek pierwszego sezonu (2019).

Najczęstsze pytania

Dlaczego Geralt zabił Renfri? Żeby zapobiec rzezi mieszkańców Blaviken, którą Renfri zaplanowała na dzień targowy, by zmusić Stregobora do wyjścia z wieży. Geralt uznał to za mniejsze zło, choć wcześniej odmówił zabicia jej na zlecenie czarodzieja.

W której książce występuje Renfri? W opowiadaniu „Mniejsze zło” ze zbioru „Ostatnie życzenie”.

Co znaczy przydomek Dzierzba? Dzierzba to ptak, który nadziewa upolowaną zdobycz na ciernie. Renfri dostała to miano, bo wbijała swoje ofiary na pale.

Skąd pochodziła Renfri? Z Creyden. Była córką księcia Fredefalka i pasierbicą Aridei.