Przepowiednia Itliny

także: Aen Ithlinnespeath, Proroctwo Ithlinne

Czym jest przepowiednia Itliny

Przepowiednia Itliny, w Starszej Mowie Aen Ithlinnespeath, to elfie proroctwo o końcu świata, który nadejdzie wśród mrozu, i o jego odrodzeniu ze Starszej Krwi. Przypisuje się je Itlinie, czyli Ithlinne Aegli aep Aevenien, legendarnej elfiej uzdrowicielce, astrolożce i wieszczce. W sadze Andrzeja Sapkowskiego przepowiednia jest mottem całego cyklu: jej fragment otwiera „Krew elfów”, a z jej słów pochodzą tytuły dwóch pierwszych tomów sagi, „Krwi elfów” i „Czasu pogardy”. Wraca potem w „Chrzcie ognia”, „Wieży Jaskółki” i „Pani Jeziora”, a w centrum jej interpretacji stoi Ciri.

Co mówi przepowiednia

Proroctwo zapowiada nadejście wieku miecza i topora, wieku wilczej zamieci. Nazywa go Czasem Białego Zimna i Białego Światła, Czasem Szaleństwa i Czasem Pogardy, a w Starszej Mowie Tedd Deireádh, Czasem Końca. Świat ma umrzeć wśród mrozu i narodzić się na nowo wraz z nowym słońcem, a odrodzić ma się ze Starszej Krwi, Hen Ichaer, z posianego ziarna, które nie wykiełkuje, tylko wybuchnie płomieniem. Pierwszym ze znaków ma być ziemia spływająca krwią Aen Seidhe, czyli krwią elfów.

Inny fragment, przytoczony w „Czasie pogardy”, mówi o nadejściu Niszczyciela Narodów: najeźdźcy, który podzieli ziemie, zburzy miasta i wypędzi ich mieszkańców, a w opuszczonych domach zamieszkają nietoperze, sowy, kruki i węże.

Jak ją odczytywano

Proroctwo jest na tyle mgliste, że każda epoka czytała je po swojemu. Hasło z Encyclopaedia Maxima Mundi, które Sapkowski przytacza w „Chrzcie ognia”, opisuje to z perspektywy przyszłych historyków: przepowiednię wielokrotnie spisywano i przerabiano, a komentarze do niej zawsze dopasowywały się do bieżących wydarzeń. Wierzono, że Itlina przewidziała wojny nordlingów z lat 1239-1268, wielkie zarazy z lat 1268, 1272 i 1294, późniejsze wojny i najazdy oraz ochłodzenie klimatu, które zaczęło się pod koniec XIII wieku i które utożsamiano z Białym Zimnem.

To samo hasło przynosi mroczną puentę. Fragment o Niszczycielu stał się pretekstem do polowań na czarownice w latach 1272-1276, w których zginęło wiele kobiet i dziewcząt wziętych za jego wcielenie. Część badaczy uważała zresztą samą Itlinę za postać legendarną, a jej proroctwa za późny, zręcznie sklejony z kawałków falsyfikat.

Białe Zimno i Jaskółka

W ostatnich tomach sagi Białe Zimno okazuje się czymś bardziej przyziemnym niż metafora. Avallac’h wyjaśnia, że chodzi o zlodowacenie, które przyjdzie na skutek zmian w ruchu planety. W „Pani Jeziora”, w czasach czarodziejki Nimue, wiele lat po wydarzeniach sagi, porty Koviru nie są już wolne od lodu, a ziemie, gdzie kiedyś uprawiano dynie i słoneczniki, wyraźnie się ochłodziły. Lodowce mają przykryć cywilizację dopiero za kilka tysięcy lat, ale proces już trwa.

Dla elfów kluczowa jest druga część proroctwa. Ciri, zwana w Starszej Mowie Zireael, czyli Jaskółką, jest ostatnią dziedziczką Starszej Krwi Lary Dorren. Elfy Aen Elle liczą, że jej dziecko odzyska zdolność otwierania przejść między światami i pozwoli ewakuować elfy przed nadchodzącym mrozem.

Emhyr, Vilgefortz i inni

Z proroctwa korzystali też ludzie. Cesarz Emhyr var Emreis wyjaśnia w „Pani Jeziora”, że chciał poślubić Ciri, choć była jego córką, i mieć z nią dziecko, bo według przepowiedni z jej krwi miał się narodzić ten, kto odmieni los świata. Vilgefortz szukał w Ciri źródła mocy dla siebie. Obaj sięgali po przepowiednię jako uzasadnienie własnych ambicji. Sam tekst proroctwa nie mówi ani o cesarzu, ani o czarodzieju, a Geralt, który w przepowiednie nie wierzy, nazywa Emhyra za ten plan potworem.

W grach

W pierwszym „Wiedźminie” (2007) Geralt słyszy przepowiednię z ust Alvina, chłopca uratowanego przed barghestami: dziecko w transie unosi się nad ziemią i recytuje całe proroctwo. W grze można też przeczytać je w książce, a Zoltan Chivay przyznaje w rozmowie, że takie wieszczby uważa za bujdy. Glosariusz gry streszcza przepowiednię po swojemu, jako wizję świata, w którym przetrwają tylko elfy ocalone przez potomka Starszej Krwi.

„Wiedźmin 3: Dziki Gon” (2015) robi z Białego Zimna realną, kosmiczną siłę, która niszczy kolejne światy. Geralt i Avallac’h przechodzą przez świat już skuty lodem, a w finale Ciri wyrusza, by zatrzymać zagładę. To interpretacja gry, nie książek.

W serialu

W serialowym uniwersum Netflixa Ithlinne pojawia się na ekranie, między innymi w prequelu „Wiedźmin: Rodowód krwi” (2022), osadzonym na długo przed wydarzeniami sagi.

Najczęstsze pytania

Co mówi przepowiednia Itliny? Zapowiada Czas Białego Zimna, Czas Pogardy i koniec świata wśród mrozu. Świat ma się odrodzić ze Starszej Krwi, a pierwszym znakiem ma być przelana krew elfów.

Kim była Itlina? Ithlinne Aegli aep Aevenien, legendarna elfia uzdrowicielka, astrolożka i wieszczka. W sadze jest tylko wspominana, sama się nie pojawia.

Skąd tytuły „Krew elfów” i „Czas pogardy”? Oba pochodzą z przepowiedni Itliny, której fragment otwiera „Krew elfów”.

Co to jest Białe Zimno? Zapowiedziany przez Itlinę mróz, który ma zakończyć świat. W sadze to nadchodzące zlodowacenie, w „Wiedźminie 3” siła niszcząca całe światy.