Smok

także: smoki

Czym jest smok

Smok to w świecie Wiedźmina największy i najpotężniejszy z latających gadów: istota rozumna, żyjąca tysiące lat, zdolna do porozumiewania się telepatycznie i do czarów. Smoków jest niewiele i z roku na rok ubywa, bo ludzie tępią je od pokoleń, najczęściej dla sławy i skarbów. Najważniejszym smokiem sagi Andrzeja Sapkowskiego jest złoty smok Villentretenmerth z opowiadania „Granica możliwości” ze zbioru „Miecz przeznaczenia”.

To właśnie smoki są w cyklu ulubionym przykładem tego, że potwór i ofiara to role, które łatwo się odwracają. Geralt nie zabija smoków i tłumaczy to prosto: to nie one polują na ludzi, tylko ludzie na nie.

Wygląd i natura

Smok przypomina ogromną, smukłą jaszczurkę o długiej szyi i ogonie, pokrytą twardą łuską, z szponiastymi łapami i wielkimi, błoniastymi skrzydłami. Rośnie przez całe życie, a najstarsze osobniki osiągają rozmiary niewyobrażalne dla ludzi. Barwa łusek zależy od rodzaju.

Smoki nie tworzą społeczności. Żyją samotnie albo w parach, wykluwają się z jaj jak inne gady i zwykle omijają ludzkie siedziby. Żywią się przede wszystkim zwierzyną, a na bydło napadają, bo jest najłatwiejszym łupem. Do ludzi czują raczej wstręt i ostrożność niż apetyt. Ich rozum dorównuje ludzkiemu, a u najstarszych go przewyższa.

Rodzaje smoków

Na Kontynencie mówi się o smokach właściwych: zielonych, czerwonych, czarnych i białych. Ponad nimi stoi smok złoty, istota z legendy, w której istnienie nie wierzy nawet Geralt, dopóki nie zobaczy jej na własne oczy. Złoty smok potrafi przybierać dowolną postać, także ludzką, i należy do najrzadszych istot świata.

Smokami nie są natomiast wiwerny, widłogony, bazyliszki ani kuroliszki. To mniejsze, bezrozumne gady latające, zwane drakonidami. Ludzie często je ze smokami mylą, a za szkody, które wyrządzają, obwiniają smoki.

Granica możliwości

„Granica możliwości” zaczyna się od polowania. Szewc Kozojed z okolic Holopola wypycha owcę trującymi ziołami, siarką i smołą, a osłabiona smoczyca ucieka w góry. W pościg rusza wyprawa zwołana przez króla Niedamira, któremu tytuł pogromcy smoków ma pomóc w małżeństwie. Dołączają do niej rycerz Eyck z Denesle, najemni Rębacze z Crinfrid, krasnoludy Yarpena Zigrina, czarodzieje Yennefer i Dorregaray, Jaskier oraz Geralt w towarzystwie tajemniczego Borcha Trzy Kawki i jego dwóch zerrikańskich wojowniczek.

Zamiast rannej smoczycy wyprawa spotyka złotego smoka. Villentretenmerth przemawia do łowców telepatycznie i proponuje im uczciwą walkę bez czarów, a potem bez trudu rozprawia się z kolejnymi śmiałkami. Okazuje się, że broni zielonej smoczycy Myrgtabrakke, otrutej przez mieszkańców Holopola, i jej świeżo wyklutego potomstwa, które jest także jego potomstwem. Borch Trzy Kawki to on sam w ludzkiej postaci.

Geralt odmawia zabicia smoka, nawet gdy prosi go o to Yennefer, która liczy na lekarstwo na swoją bezpłodność. Tytułowa granica to właśnie granica, której wiedźmin nie chce przekroczyć. Dorregaray nazywa go przy tym zabójcą ginących gatunków i ten przytyk dobrze oddaje sens opowiadania.

Smoki a ludzie

W większości krajów ludzie traktują smoki jak wrogów i szansę na zarobek. Tkanki smoka są cenne dla czarodziejów, co w „Granicy możliwości” sprowadza na wyprawę Yennefer, a jeszcze bardziej kusi skarb, na którym smok podobno sypia. Wyjątkiem jest Zerrikania na dalekim wschodzie, gdzie smoki otacza się czcią, a jej mieszkańcy uważają je za istoty święte.

Legendy o pogromcach smoków bywają w sadze kpiną z bohaterskich opowieści. Historia szewca, który próbuje otruć smoka owcą nadziewaną trucizną, jest wyraźnym puszczeniem oka do polskiej legendy o smoku wawelskim.

W grach i serialu

W „Wiedźminie 2: Zabójcach królów” smoczyca Saesenthessis ukrywa się w ludzkiej postaci jako Saskia, przywódczyni powstania w Górnej Aedirn, zwana Dziewicą z Aedirn. Gry i Gwint czynią ją córką Villentretenmertha i Myrgtabrakke, czyli smoczęciem z „Granicy możliwości”. Smoki pojawiają się też w wiedźmińskich kartach Gwinta i w dodatkach do gier.

W serialu Netflixa historię „Granicy możliwości” opowiada szósty odcinek pierwszego sezonu (2019), a Borcha gra Ron Cook.

Najczęstsze pytania

Czy Geralt zabija smoki? Nie. Wiedźmin uważa, że smoki nie zagrażają ludziom, a zabijanie ich dla sławy czy skarbów wykracza poza granicę, którą sam sobie wyznaczył.

Jak nazywa się złoty smok z Wiedźmina? Villentretenmerth, w ludzkiej postaci Borch Trzy Kawki. Występuje w opowiadaniu „Granica możliwości”.

Czym różni się smok od wiwerny? Wiwerna jest mniejsza i bezrozumna. Smok jest rozumny, długowieczny i potężniejszy od każdego innego gada latającego.

Czy smoki w Wiedźminie mówią? Porozumiewają się telepatycznie. Złoty smok w ludzkiej postaci mówi jak każdy człowiek.