Wieczny Ogień

także: Kult Wiecznego Ognia, Kościół Wiecznego Ognia

Czym jest Wieczny Ogień

Wieczny Ogień to kult religijny, którego stolicą jest Wolne Miasto Novigrad. Jego wyznawcy czczą niegasnący płomień podtrzymywany w świątyniach, symbol przetrwania, światła w mroku i nadziei na lepsze jutro. W sadze Andrzeja Sapkowskiego kult najpełniej pokazuje opowiadanie „Wieczny ogień” z tomu „Miecz przeznaczenia”, a jego zwierzchnik, hierarcha Novigradu, pojawia się także w „Pani Jeziora”. W grach CD Projekt RED Wieczny Ogień rozrasta się w potężny kościół Północy, któremu służą Zakon Płonącej Róży i łowcy czarownic.

Wieczny Ogień w Novigradzie

W opowiadaniu „Wieczny ogień” Geralt przyjeżdża do Novigradu, gdzie święty płomień pali się w dziewiętnastu świątyniach. Oficjalna nauka głosi, że jego moc chroni miasto i żaden potwór nie może nawet zbliżyć się do murów. Kto twierdzi inaczej, na przykład że widział zmiennokształtnego dopplera w karczmie niedaleko głównego ołtarza, ten bluźni i musi odwołać swoje słowa, a jeśli odmówi, pomogą mu w tym lochy. Tymczasem w mieście, jak czytelnik szybko się przekonuje, mieszkają aż dwa dopplery, a święty ogień nie przeszkadza żadnemu z nich.

Prawo w Novigradzie jest w tej sprawie proste: każdy, kto bluźni przeciw Wiecznemu Ogniowi, idzie na stos, a jego majątek przepada. Mieszkańcy klną się na Wieczny Ogień przy każdej okazji, od karczmarza po kupców. Wedle dawnego zwyczaju schwytanego dopplera kapłani najpierw egzorcyzmują, a potem oblepiają gliną i wypalają w ogniu jak cegłę. Właśnie dlatego Geralt i jego przyjaciele starają się ukryć sympatycznego mimika, który podszył się pod niziołka Dainty’ego Biberveldta.

Chappelle i straż świątynna

Tajna służba Novigradu podlega kościołowi. Kieruje nią Chappelle, namiestnik do spraw bezpieczeństwa, który sam nie jest kapłanem, ale uchodzi za szarą eminencję hierarchy i najgroźniejszego człowieka w mieście. Jaskier ostrzega przyjaciół, co się o nim mówi: o ludziach znikających bez śladu, fałszywych oskarżeniach, torturach i wymuszeniach. Jego ludzie, straż świątynna, chodzą w czerni i noszą lamie, broń zakazaną w większości państw.

W rozmowie z Geraltem Chappelle wygłasza piękną definicję wiary: Wieczny Ogień to nadzieja, wspólna dla wszystkich bez wyjątku. Puenta opowiadania nadaje tym słowom przewrotny sens. Prawdziwy Chappelle od dwóch miesięcy nie żyje, zmarł na apopleksję, a jego miejsce zajął doppler. Przy okazji kult okazuje się także interesem: kapłani planują stawiać ołtarze Wiecznego Ognia w całej okolicy, a sobowtór Chappelle’a kupuje tanio znicze z tranu, wosku i olejku barwionego koszenilą, które dają długi, czerwony płomień. Z tego samego motywu wyrasta ballada Jaskra: jej zwrotka, którą ostatecznie podsuwa mu doppler, mówi o wiecznym ogniu nadziei tlącym się w ludziach.

Hierarcha Hemmelfart

Na czele kultu stoi hierarcha Novigradu. W „Pani Jeziora” jest nim sędziwy Cyrus Engelkind Hemmelfart, jeden z negocjatorów pokoju cintryjskiego kończącego wojnę z Nilfgaardem. W książkach Wieczny Ogień pozostaje jednak przede wszystkim religią Novigradu. Sapkowski nie przypisuje mu prześladowań czarodziejek i nie łączy go wprost z polowaniami na czarownice, o których wspomina w ostatnim tomie.

W grach

W „Wiedźminie” (2007) kult działa w Wyzimie i okolicach. Geralt spotyka na Podgrodziu kaznodzieję Wiecznego Ognia, w wioskach stoją kapliczki, a zbrojnym ramieniem kultu jest Zakon Płonącej Róży. Wiara ma tu wyraźnie wojowniczy charakter: jest wrogo nastawiona do nieludzi, wiedźm, a nierzadko i wiedźminów.

„Wiedźmin 3: Dziki Gon” pokazuje kult w szczytowym punkcie potęgi, już jako Kościół Wiecznego Ognia, który w praktyce rządzi Novigradem. Na rynku płoną stosy, kapłani wygłaszają płomienne kazania przeciw magii i nieludziom, a za porządek odpowiadają straż świątynna i łowcy czarownic Kaleba Mengego, wspierani przez króla Radowida V. Z gry dowiadujemy się też, że doppler udający Chappelle’a został w końcu zdemaskowany i spalony. Hierarcha Hemmelfart pojawia się jako widz na arenie i w komicznej scenie, w której pijani wiedźmini w Kaer Morhen przez przypadek łączą się z nim przez megaskop Yennefer. W karcianym „Gwincie” Hemmelfart prowadzi talię Syndykatu, a karty Wiecznego Ognia przedstawiają inkwizytorów i procesje pokutników.

Obraz Wiecznego Ognia jako machiny fanatyzmu i stosów pochodzi więc z gier. W książkach to przede wszystkim miejska religia z groźną służbą bezpieczeństwa i zyskownymi ołtarzami.

Najczęstsze pytania

W której książce jest Wieczny Ogień? Głównie w opowiadaniu „Wieczny ogień” z tomu „Miecz przeznaczenia”, którego akcja dzieje się w Novigradzie. Hierarcha Hemmelfart pojawia się też w „Pani Jeziora”.

Czy Wieczny Ogień chroni Novigrad przed potworami? Tak głosi nauka kultu, ale w opowiadaniu w mieście żyją dwa dopplery, a jeden z nich podszywa się nawet pod szefa tajnej służby.

Kto stoi na czele kultu Wiecznego Ognia? Hierarcha Novigradu. W „Pani Jeziora” i w „Wiedźminie 3” jest nim Cyrus Engelkind Hemmelfart.

Czy łowcy czarownic są związani z Wiecznym Ogniem? Tylko w grze „Wiedźmin 3”. W książkach łowców czarownic nie ma, a kult nie prowadzi prześladowań magów.