Wilkołak

także: wilkołaki, likantrop

Czym jest wilkołak

Wilkołak, czyli likantrop, to człowiek, który zmienia się w wilka albo w półwilczą bestię. W świecie Wiedźmina wilkołactwo jest najczęściej skutkiem klątwy, choć bywa też wrodzone. Wilkołak jest odporny na zwykłą stal, a bardzo wrażliwy na srebro. W książkach Andrzeja Sapkowskiego pojawia się głównie we wzmiankach, w „Ostatnim życzeniu”, „Czasie pogardy” i „Wieży Jaskółki”, a jedyną dużą rolę ma w „Sezonie burz”, gdzie Geralt prosi o pomoc wilkołaka Ottona Dussarta. Gry CD Projekt RED zrobiły z likantropów jednych z najbardziej pamiętnych przeciwników i bohaterów zadań.

Dla wiedźmina wilkołak to potwór szczególny, bo pod sierścią kryje się człowiek. Granica między bestią do zabicia a przeklętym, któremu można pomóc, jest tu cienka i właśnie z tego napięcia biorą się najlepsze historie o likantropach.

Wilkołaki w książkach

W „Ziarnie prawdy” Geralt ogląda ciała zabitych podróżnych i od razu wyklucza wilkołaka i leszego: żaden z nich nie zostawiłby tyle dla padlinożerców. W tym samym zbiorze wilkołak pada w wyliczance istot, które żyją tylko po to, by zabijać.

Znacznie bardziej poruszający jest krótki fragment z pierwszego rozdziału „Czasu pogardy”. Geralt przelicza zarobione pieniądze i wśród nich pięćdziesiąt koron za wilkołaka, którego wystawili mu osadnicy z Burdorffu. Robota była łatwa, bo potwór się nie bronił: zagnany do jaskini bez wyjścia, uklęknął i czekał na cios. Wiedźminowi było go żal. W tym samym tomie Codringher, detektyw i „wiedźmin nowoczesny”, przepowiada, że wkrótce zabraknie na świecie strzyg, wiwern, endriag i wilkołaków, a łajdaków nie zabraknie nigdy.

W „Wieży Jaskółki” ludowa opowieść o nocy Saovine wymienia wycie wilkołaków jako muzykę tej nocy.

Otto Dussart i „Sezon burz”

Jedynego wilkołaka z imieniem i własną historią Sapkowski dał w „Sezonie burz”. Otto Dussart był wilkołakiem od czterdziestu dwóch lat. Dawno temu mieszkańcy wsi Guaamez w Kerack wynajęli Geralta, żeby go zabił, ale wiedźmin przekonał się, że Otto nigdy nikogo nie skrzywdził. Darował mu życie, a wieśniakom powiedział, że klątwa została zdjęta. Nieufni sąsiedzi i tak nie dali mu spokoju, więc Otto odszedł. W czasie tułaczki poznał Edwinę i założył z nią rodzinę. Żona i córki również potrafią zmieniać się w wilki: gdy Geralt zjawia się u nich po latach, w pierwszej chwili rzuca się na niego wilczyca z dwojgiem młodych, przekonana, że przyszedł zabić jej męża.

Wiedźmin przychodzi prosić o przysługę, bo węch wilkołaka to prawdziwy cud natury. Otto odnajduje w okolicy góry Cremora ukryte wejście do Cytadeli, w której przebywa czarodziej Sorel Degerlund. Zamiast wrócić do domu, idzie za Geraltem i w decydującej chwili, pod postacią wielkiego wilka, zagryza Pasztora, który mierzy do wiedźmina z arbaletu. To pierwszy człowiek, jakiego zabił przez czterdzieści dwa lata bycia wilkołakiem. Dług wdzięczności zostaje spłacony.

Warto zauważyć, że wilkołaki z „Sezonu burz” zmieniają się w zwykłe z wyglądu wilki. Dwunożna półwilcza bestia to obraz utrwalony głównie przez gry.

W grach

• „Wiedźmin” (2007): w akcie III Geralt odkrywa, że wilkołakiem jest Vincent Meis, kapitan straży miejskiej w Wyzimie, który nocą w wilczej postaci tępi przestępców. Wiedźmin może go zabić albo oszczędzić, a nawet pomóc go uleczyć. Ludowe recepty zawodzą, a klątwę przełamuje prawdziwa miłość, w tym przypadku uczucie Carmen. Według dziennika wilkołaki są odporne na stal i wrażliwe na srebro.
• „Wiedźmin 2”: wilkołaki walczą na arenie, a w edycji rozszerzonej Geralt może trafić na jednego w jaskini w lesie pod Loc Muinne.
• „Wiedźmin 3: Dziki Gon”: wilkołaki żyją w Velen, na Skellige i w Toussaint. Bestiariusz opisuje je jako połączenie tego, co najgorsze w wilku i człowieku. Klątwa zwykle pochodzi od wiedźmy, przemiana jest niekontrolowana, a po powrocie do ludzkiej postaci wilkołak nie pamięta swoich czynów. Najaktywniejszy jest nocą, zwłaszcza przy pełni, poluje samotnie, a w opałach przywołuje wilki. Najgroźniejsza jest jego regeneracja. Pomagają olej przeciw przeklętym, bomby Czarcia Purchawa i Księżycowy Pył oraz znak Igni. Na Skellige występuje silniejsza odmiana, ulfhedinn. Najsłynniejszym wilkołakiem gry jest Morkvarg z zadania „W wilczej skórze”, pirat przeklęty za złupienie ogrodu bogini Freyi na Hindarsfjall. Jego klątwa to nienasycony głód i powracanie do życia po każdej śmierci.

Wilkołak w folklorze

Wiara w ludzi zmieniających się w wilki znana jest w całej Europie, a u Słowian wilkołak (wołkołak) był jedną z najpopularniejszych postaci wierzeń. Przemiana zwykle nie była wyborem: sprowadzała ją klątwa lub czary. Z tej tradycji Sapkowski i twórcy gier wzięli najważniejszy rys: wilkołak jest ofiarą, nie tylko potworem.

Najczęstsze pytania

Czy wilkołaka da się odczarować? Czasem tak, ale nie ma na to uniwersalnej metody. W pierwszym „Wiedźminie” klątwę Vincenta Meisa zdejmuje miłość.

Na co wrażliwy jest wilkołak? Na srebro. W „Wiedźminie 3” działa też olej przeciw przeklętym, Czarcia Purchawa, Księżycowy Pył i znak Igni.

Kim był Otto Dussart? Wilkołakiem z „Sezonu burz”, któremu Geralt darował kiedyś życie. Po latach Otto odwdzięcza się, ratując wiedźmina w podziemiach Cytadeli.

Czy wilkołak pamięta, co zrobił? Według bestiariusza „Wiedźmina 3” zwykle nie. Otto Dussart z „Sezonu burz” zachowuje jednak w wilczej postaci ludzką świadomość.