Szkoły wiedźmińskie
także: Szkoła Wilka, Szkoła Kota, Szkoła Gryfa, Szkoła Żmii, Szkoła Niedźwiedzia, Szkoła Mantykory
Czym są szkoły wiedźmińskie
Szkoły wiedźmińskie to odrębne tradycje szkolenia wiedźminów, z których każda ma własną twierdzę, własne godło na medalionie i własny styl walki: Szkoła Wilka, Kota, Gryfa, Żmii, Niedźwiedzia i Mantykory. W tej postaci zna je jednak przede wszystkim gracz. W książkach Andrzeja Sapkowskiego szkoły prawie nie istnieją - saga zna wiedźminów z Kaer Morhen, medaliony z głową wilka, kota i gryfa oraz osławione „Koty”, ale nie zna całego systemu cechów, który rozbudowały gry CD Projekt RED.
To jedno z najczęstszych nieporozumień wokół Wiedźmina, dlatego poniżej osobno opisujemy to, co wiadomo z książek, i to, co pochodzi wyłącznie z gier.
Szkoły w książkach
W prozie Sapkowskiego pojęcie „szkoły” pada właściwie jeden raz: w „Ostatnim życzeniu” trafiło się pojedyncze zdanie o szkole Wilka. Autor sam wyjaśnił to w 2025 roku podczas sesji pytań i odpowiedzi na Reddicie. Uznał, że ta wzmianka pojawiła się przypadkiem, pomysł nie był wart rozwijania i szkodziłby fabule, więc w kolejnych tomach nigdy do niego nie wrócił. Dodał z przekąsem, że twórcy gier uczepili się tej idei i szkoły wiedźmińskie „rozmnożyli”.
W sadze Geralt, Vesemir, Eskel i Lambert to po prostu wiedźmini z Kaer Morhen, górskiej warowni w Kaedwen, w której szkolono chłopców i poddawano ich mutacjom. Jedynym zewnętrznym znakiem ich wspólnego pochodzenia jest srebrny medalion z głową wilka.
Koty w „Sezonie burz”
Najwięcej o innych wiedźminach Sapkowski napisał w „Sezonie burz” (2013). Pojawiają się tam wiedźmini nazywani Kotami, noszący medaliony z głową kota. Postacie powieści opisują ich jako nieudane mutacje: agresywnych, nieobliczalnych i okrutnych, gotowych najmować się do szpiegowania, ochrony, a nawet skrytobójstwa. Przydomek mieli nadać sobie sami, właśnie z powodu kociego usposobienia. Zła sława Kotów spada też na innych wiedźminów - jeden z rozmówców Geralta wypomina mu, że byli wśród nich rabusie i płatni mordercy.
Uosobieniem Kotów jest Brehen, zwany Kotem z Iello od rzezi, jakiej dopuścił się w tym mieście. W karczmie wyzywa Geralta na pojedynek i grozi, że inaczej zacznie zabijać siedzące tam kapłanki. Wycofuje się, gdy Geralt odzyskuje swoje miecze. Z rozmowy wynika, że wstęp do Kaer Morhen i ciepłe zimowisko są dla niego zamknięte.
Gryf i medaliony Bonharta
W „Pani Jeziora” łowca nagród Leo Bonhart pokazuje Ciri trzy wiedźmińskie medaliony, które ma nosić jako trofea po zabitych wiedźminach. Jeden przedstawia głowę kota, drugi orła albo gryfa, trzeci najpewniej wilka - Ciri nie widzi ich dokładnie. Na tym kończy się książkowy materiał o „Szkole Gryfa”. Twierdza Gryfów, ich wiedźmini i obyczaje to już dopowiedzenia gier.
Trzy ośrodki z „Rozdroża kruków”
W „Rozdrożu kruków” (2024), powieści o młodości Geralta, Sapkowski opisuje początki wiedźminów bez użycia growego systemu szkół. Pierwszych wiedźminów wytworzono w Mirabel, starej cytadeli na dalekiej północy, za źródłami rzeki Toiny. Spory o metody mutacji rozbiły jednak ich twórców i powstały dwie kolejne placówki: Beann Grudd oraz Kaer Morhen. W Beann Grudd nieudane eksperymenty dały wiedźminów niestabilnych emocjonalnie, skłonnych do okrucieństwa - to książkowe źródło Kotów.
Szkoły w grach
Pełny system szkół jest dziełem gier i powiązanych z nimi materiałów:
- Szkoła Wilka - Kaer Morhen, szkoła Geralta, Vesemira, Eskela i Lamberta. W grach wszechstronna i tradycyjna, z medalionem z głową wilka.
- Szkoła Kota - wiedźmini szybcy i zwinni, o złej sławie najemnych zabójców. W „Wiedźminie 3” Ciri nosi przy pasie medalion z głową kota.
- Szkoła Gryfa - w grach i materiałach towarzyszących wiedźmini kładący nacisk na znaki i zachowujący dawne, rycerskie ideały.
- Szkoła Żmii - wprowadzona w „Wiedźminie 2: Zabójcach królów”. Należy do niej Letho z Gulety, który na zlecenie Nilfgaardu zabija królów Północy.
- Szkoła Niedźwiedzia - wiedźmini ciężko opancerzeni, stawiający na siłę.
- Szkoła Mantykory - dopiero w dodatku „Krew i Wino”.
W „Wiedźminie 3: Dzikim Gonie” szkoły widać głównie w rynsztunku: Geralt może odnaleźć schematy zbroi i mieczy Wilka, Kota, Gryfa i Niedźwiedzia, a w „Krwi i Winie” także Mantykory. Już w pierwszym „Wiedźminie” ikony trzech stylów walki miały kształt medalionów: wilk dla stylu silnego, kot dla szybkiego i gryf dla grupowego.
W serialu
Serial Netflixa idzie za grami: w drugim sezonie Kaer Morhen jest siedzibą wiedźminów Wilka, a Bonhart nosi w serialu więcej medalionów niż w książce, także z godłami Żmii i Niedźwiedzia.
Najczęstsze pytania
Czy szkoły wiedźmińskie są w książkach? Prawie nie. Sapkowski wspomniał o szkole Wilka jednym zdaniem w „Ostatnim życzeniu”, a w „Sezonie burz” opisał Koty. Cały system szkół rozbudowały gry.
Jakie są szkoły wiedźmińskie? W grach: Wilka, Kota, Gryfa, Żmii, Niedźwiedzia i Mantykory. W książkach pojawiają się tylko medaliony wilka, kota i gryfa (albo orła).
Do jakiej szkoły należał Geralt? Do wiedźminów z Kaer Morhen, czyli w nazewnictwie gier do Szkoły Wilka.
Kim są Koty? W „Sezonie burz” to wiedźmini po nieudanych mutacjach, okrutni i nieobliczalni, najmujący się także do zabijania ludzi. Najbardziej znany z nich to Brehen, Kot z Iello.
