Południca

także: południce

Czym jest południca

Południca to upiór nawiedzający pola i łąki w upalne dni, najsilniejszy wtedy, gdy słońce stoi najwyżej. W grach CD Projekt RED ma postać wysuszonej słońcem kobiety w długiej, białej sukni, która krąży wśród zbóż i zabija każdego, kto nie zejdzie jej z drogi. Wzięła się ze słowiańskich wierzeń ludowych, a do świata Wiedźmina wprowadziły ją gry: pierwszy „Wiedźmin” (2007) i „Wiedźmin 3: Dziki Gon”. W opowiadaniach i sadze Andrzeja Sapkowskiego południca nie odgrywa żadnej roli.

Skąd się biorą południce

Bestiariusz „Wiedźmina 3” wyjaśnia, że południce to duchy młodych kobiet i dziewcząt, które zginęły gwałtowną śmiercią tuż przed ślubem albo tuż po nim. Oszalałe z bólu i gniewu błąkają się po polach, szukając niewiernych kochanków albo rywalek, ale ofiarą pada każdy, kto się nawinie: najczęściej chłopi przy żniwach i dzieci bawiące się w zbożu. Na tym świecie trzyma je zwykle jakiś przedmiot o wielkim znaczeniu uczuciowym. Dlatego ktoś, kto znajdzie w szczerym polu pierścionek zaręczynowy albo podarty welon, powinien go zostawić i jak najszybciej odejść.

Dziennik pierwszej gry proponuje wersję bardziej baśniową: południce rodzą się w południe z upału, smutku i potu oraczy. W rozgrzanym powietrzu nad polami tańczą w szalonym kręgu i nie znoszą, gdy ktoś je podgląda. Kto na nie patrzy, zostaje wciągnięty do tańca i tańczy aż do śmierci z wyczerpania i strachu.

Południce trzymają się wsi i pól, zwykle w pobliżu miejsca, w którym zginęły. Wbrew obiegowej opinii zdarza się je spotkać także nocą, ale po zmroku są dużo słabsze. Ich nocnym odpowiednikiem w grach jest północnica.

W grach

„Wiedźmin” (2007). Geralt spotyka południce w akcie IV, na sielankowych z pozoru Polach koło wioski Odmęty. W zadaniu „W pełnym słońcu” jedna z nich okazuje się Aliną, młodą narzeczoną, którą w przypływie złości zabiła własna siostra. Sama siostra ginie potem z ręki zakochanego w Alinie poety i zmienia się w północnicę. Wiedźmin może uwolnić ducha Aliny: trzeba złożyć rozbite na części magiczne zwierciadło i przypomnieć jej, kim była. W tej grze południca oślepia przeciwników promieniami słońca, a pomaga na nią srebro i olej przeciw upiorom.

„Wiedźmin 3: Dziki Gon”. Południce występują w Białym Sadzie, Velen i na Skellige. Już pierwsze zlecenie w grze, „Licho ze studni” w Białym Sadzie, dotyczy południcy krążącej wokół studni w opuszczonej wsi. Geralt odkrywa, że to duch młodej kobiety, która zginęła tam straszną śmiercią, a trzyma go na miejscu bransoleta, która wpadła do studni. Dopiero spalenie szczątków razem z bransoletą pozwala upiora przyzwać i zniszczyć. W zleceniu „Biała Dama”, na polach pod Novigradem, Geralt mierzy się z duchem Lusi, która w dniu ślubu odebrała sobie życie, by nie wyjść za dużo starszego mężczyznę.

Jak walczyć z południcą

Południca nie krwawi i jest w dużej mierze odporna na wiedźmińskie Znaki. W „Wiedźminie 3”:

• niematerialność: upiór co chwila rozwiewa się w powietrzu i wtedy trudno go zranić. Zmusza go do przyjęcia cielesnej postaci znak Yrden albo petarda Księżycowy Pył;
• kopie: osłabiona południca tworzy swoje odbicia, które krążą wokół ofiary w upiornym tańcu i wysysają z niej siły, lecząc swoją panią. Trzeba je szybko rozbić mieczem, bełtem z kuszy albo petardą;
• oślepianie: wzbija tumany kurzu, które na chwilę dezorientują przeciwnika;
• broń: srebrny miecz pokryty olejem przeciw upiorom.

Południca w wierzeniach słowiańskich

Południca, zwana też przypołudnicą, należy do najbardziej znanych demonów polnych w wierzeniach Słowian zachodnich, w Polsce, Czechach i na Łużycach. Pojawiała się w lecie, w samo południe, podczas żniw, zwykle jako wysoka kobieta w bieli, czasem z sierpem. Karała tych, którzy w największym skwarze nie przerwali pracy w polu, potrafiła skręcić kark albo przyprawić o obłęd. Ludowe opowieści tłumaczyły nią porażenia słoneczne, a dorośli straszyli nią dzieci, żeby nie wchodziły w zboże. Czeską wersję tego demonu utrwalił Karel Jaromír Erben w balladzie „Polednice”, na której motywach Antonín Dvořák napisał poemat symfoniczny.

Najczęstsze pytania

Czy południca występuje w książkach o wiedźminie? Nie odgrywa w nich roli. Jest potworem z gier, zapożyczonym z polskiego folkloru.

Jak pokonać południcę w Wiedźminie 3? Znakiem Yrden albo Księżycowym Pyłem zmusić ją do przyjęcia cielesnej postaci i atakować srebrnym mieczem z olejem przeciw upiorom.

Czym różni się południca od północnicy? Południca jest najsilniejsza w dzień, północnica w nocy. Obie są upiorami pól i obie słabną w porze swojej przeciwniczki.

Czy południca pojawia się w nocy? Tak, ale jest wtedy znacznie słabsza niż w południe.