Idr

także: idry

Czym jest idr

Idr to sztucznie wyhodowany drapieżnik z powieści „Sezon burz” Andrzeja Sapkowskiego - mutant stworzony przez czarodzieja Idarrana z Ulivo, od którego imienia wziął nazwę. Nie powstał przez Koniunkcję Sfer ani nie wyewoluował w lasach Kontynentu: wyszedł z pracowni magów, a jego jedynym przeznaczeniem było zabijanie ludzi. Powieść otwiera scena polowania idra opowiedziana z perspektywy samego potwora, a zamyka ją epilog, w którym inny egzemplarz ginie ponad sto lat później.

Idr nie występuje w żadnym innym tomie sagi ani w grach RPG CD Projekt RED. Wszystko, co wiadomo o nim w kanonie, pochodzi z „Sezonu burz”.

Wygląd

Idr jest szary, płaski i wielonożny, przez co w lesie łatwo go przeoczyć. Głowotułów przykrywa pancerna płyta, a z przodu wystają dwie potężne, sierpowato wygięte żuwaczki. Spód ciała porastają włosowate czułki i szczecinki, a długie odnóża pozwalają mu zarówno bezszelestnie pełzać, jak i wykonywać dalekie skoki.

Gdy zleceniodawca pyta Geralta, co właściwie zabił, wiedźmin mówi o arachnomorfie. To jednak tylko wymówka: sam nie ma pojęcia, z czym walczył, a nie chce się do tego przyznać. Idr nie jest więc gatunkiem pająka ani krewnym arachasa czy endriagi - to twór bez naturalnych krewnych.

Jak poluje

Idr nie poluje wzrokiem. Przyciśnięte do ziemi szczecinki wyłapują drgania gruntu, a z nich potwór odczytuje, ile osób się zbliża, jak szybko idą i ile ważą. Potrafi w ten sposób wybrać jedną ofiarę z grupy i zaplanować atak. Czeka w ukryciu, aż ludzie oddalą się od osady, po czym spada na nich znienacka i bierze ofiarę na żuwaczki.

Sapkowski podkreśla, że idr nie żyje po to, by jeść czy rozmnażać się - do tego go nie stworzono. Jest istotą sprowadzoną do jednej funkcji. Dlatego jest groźniejszy od drapieżnika, który zabija z głodu: zabija, bo taki ma cel.

Idr spod Ansegis

Na początku „Sezonu burz” Geralt przyjmuje zlecenie w okolicy wsi Ansegis w królestwie Kerack. W tamtejszym lesie od lat giną ludzie - oficjalnie ponad dwadzieścia osób, w rzeczywistości zapewne znacznie więcej. Wiedźmin zasadza się na potwora przy drodze i czeka, aż ten wyjdzie na łowy. Idr atakuje grupę podróżnych i mimo interwencji Geralta zabija jednego z nich. W walce wiedźmin w końcu go dobija.

Na pancerzu zabitego stwora Geralt znajduje metalową tabliczkę z oznaczeniem „IDR UL Ex IX 0012 BETA”. Napis sugeruje, że to dwunasty egzemplarz dziewiątej serii eksperymentalnej, a nie dziki potwór. Wiedźmin zabiera tabliczkę ze sobą.

Rissberg i Idarran z Ulivo

Trop prowadzi do Rissbergu, zamku, w którym grupa czarodziejów prowadzi eksperymenty z mutacjami i hodowlą nowych stworzeń. Gdy Geralt pokazuje tam tabliczkę, wychodzi na jaw, że idr to dzieło Idarrana z Ulivo - dawnego maga z tego kręgu, specjalisty od mutacji i ucznia Alzura, który brał udział w pracach nad tworzeniem wiedźminów. Na pytanie, ile takich stworów wypuszczono na świat, wiedźmin odpowiedzi jednak nie dostaje, a jeden z magów oburza się, że zabito tak cenny okaz.

Scena dobrze pokazuje ton „Sezonu burz”: potwory, które wiedźmin ma tępić, bywają dziełem tych samych czarodziejów, którzy kiedyś stworzyli wiedźminów.

Ostatni idr

W epilogu, ponad sto lat po wydarzeniach powieści, młoda Nimue wędruje przez las, o którym okoliczni opowiadają straszne historie. Z paproci wyskakuje na nią idr - ósmy egzemplarz tej samej serii, który przez cały ten czas polował w okolicy. Dziewczynę ratuje białowłosy wiedźmin, który zabija potwora i odprowadza ją na skraj lasu. Sapkowski nie mówi wprost, kim był wybawca, ale scena wyraźnie przywołuje legendę Geralta.

Poza książką

Idr ma własną kartę w grze karcianej „Gwint”. W materiałach do serialu Netflixa pojawił się krallach, opisywany przez twórców jako ulepszona, opancerzona odmiana idra - to jednak pomysł serialu, nie Sapkowskiego.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodzi idr? Wyhodował go w Rissbergu czarodziej Idarran z Ulivo. Nazwa gatunku pochodzi od imienia twórcy.

W której książce występuje idr? W „Sezonie burz” (2013) - na początku powieści i w epilogu.

Czy idr to arachnomorf? Nie. Geralt tak go nazywa, bo nie chce przyznać, że nie wie, co zabił. W rzeczywistości to twór magów, bez naturalnych krewnych.

Jak idr wyczuwa ofiarę? Szczecinkami przyciśniętymi do ziemi odbiera drgania i na ich podstawie ocenia liczbę, tempo i wagę zbliżających się ludzi.